Lodowate wody Antarktydy, a dokładnie rejon McMurdo Sound, zamieszkują niezwykłe organizmy
© Fot. Wikipedia/Dayton PK, Kim S, Jarrell SC, Oliver JS, Hammerstrom K, Fisher JL, et al./CC BY 4.0
Lodowate wody Antarktydy, a dokładnie rejon McMurdo Sound, zamieszkują niezwykłe organizmy - gigantyczne gąbki wulkaniczne (Anoxycalyx joubini).

 Choć określenie ich wieku jest trudne, naukowcy uważają, że mogą należeć do najstarszych żyjących zwierząt na ziemi. Według niektórych szacunków te niezwykłe stworzenia osiągają wiek liczący nawet kilkanaście tysięcy lat.


W świecie przyrody nie brakuje długowiecznych organizmów, ale mało które dorównują niezwykłym gąbkom zamieszkującym lodowate wody Antarktydy. Choć na pierwszy rzut oka stworzenia te wydają się niepozorne, ich imponująca żywotność wynika z wolnego tempa wzrostu i stabilnych warunków środowiskowych. Naukowcy od lat próbują określić rzeczywisty wiek tych zwierząt, a wyniki badań nie przestają zadziwiać.

Gąbki wulkaniczne: Zwierzęta pełniące nieocenioną rolę w ekosystemie
Gąbki nie są co prawda najbardziej fascynującymi organizmami, ale ich rola w ekosystemie jest nieoceniona. Te prymitywne, ale niezwykle odporne stworzenia pełnią funkcję naturalnych filtrów morskich, usuwając z wody drobne cząsteczki organiczne i bakterie. Dzięki porowatej budowie zapewniają schronienie wielu zwierzętom, takim jak skorupiaki, małe ryby czy mięczaki, które wykorzystują je jako kryjówki przed drapieżnikami.

Szkielet gąbki dostosowuje się do konkretnego środowiska, umożliwiając jej osiedlanie się zarówno na twardych, skalistych powierzchniach, jak miękkich podłożach, takich jak piasek czy muł. Niektóre gąbki potrafią nawet przyczepiać się do dryfujących obiektów! Rzadko jednak spotyka się je swobodnie unoszące się w wodzie
- słowa Narodowej Służby Oceanicznej i Atmosferycznej przytacza portal IFL Science.



Gąbka wulkaniczna należy do największych przedstawicieli swojego rodzaju. Może osiągać wysokość 1,95 metra i średnicę 1,5 metra. Czyni ją to jednym z najbardziej imponujących bezkręgowców występujących w wodach Antarktydy. Żyje na głębokościach od 15 do 144 metrów, preferując chłodne i stabilne warunki. Kluczową cechą tych zwierząt jest niezwykle wolne tempo wzrostu. Naukowcy, którzy obserwowali gąbki przez 22 lata, stwierdzili, że ich przyrost jest tak minimalny, że trudno go dostrzec. Szacuje się, że wynosi zaledwie kilka milimetrów na rok. Oznacza to, że stworzenia te mogą żyć nawet tysiące lat. Najprawdopodobniej są więc jednymi z najstarszych organizmów na świecie. Ich długowieczność wynika z kilku czynników: stałej, niskiej temperatury wód, powolnego metabolizmu oraz braku naturalnych drapieżników, którzy mogliby zagrozić ich istnieniu.


Ile naprawdę żyją gąbki wulkaniczne? Prawdopodobnie liczą około 15 000 lat
Wstępne badania sugerowały, że niektóre osobniki gąbek wulkanicznych mogą mieć nawet 40 000 lat. Analiza geologicznych zmian poziomu morza podczas ostatniego maksimum glacjalnego skorygowała jednak te obliczenia. Według badaczki Susanne Gatti najstarsze organizmy liczą około 15 000 lat.

Analizując tak długie skale czasowe, należy brać pod uwagę nie tylko implikacje biologiczne, ale także wydarzenia geologiczne. Zmiany poziomu morza związane z ostatnim maksimum glacjalnym (LGM, 18 000–22 000 lat temu) prawdopodobnie sprawiły, że stanowisko, na którym znajdowała się 2-metrowa S. joubin [gatunek gąbki szklanej (Hexactinellida) - red.] zostało odsłonięte i wyniesione ponad poziom wody. W tym okresie poziom morza był o 105–130 metrów niższy niż obecnie. Można zatem stwierdzić, że żaden morski bezkręgowiec na szelfie Morza Rossa nie może być starszy niż około 15 000 lat
- powiedziała biolog morska dr Susanne Gatti, w rozmowie z dziennikarzami portalu IFL Science.