Histologia cz.1 :)
Nabłonki to grupa tkanek zwierzęcych, która najwcześniej pojawiła się w toku ewolucji.
Pierwsze tego typu grupy komórek spotykamy już u gąbek. Pojawia się ona także jako pierwsza w ciągu ontogenezy (rozwoju osobniczego) dając początek innym typom tkanek.
Tkanka nabłonkowa powstaje ze wszystkich trzech listków zarodkowych.
Budowa Tkanki te mogą pełnić różne funkcje i w związku z tym być różnie zbudowane, ale ich cechą wspólną są ściśle ułożone komórki. Pomiędzy komórkami tkanki brak niemal całkowicie substancji międzykomórkowej. Taki układ komórek jest utrzymywany dzięki: błonie podstawnej - cienkiej, elastycznej, odpornej na zerwanie błony zbudowanej z białek i wielocukrów produkowanych przez komórki nabłonka.

błona ta bierze udział w procesach regeneracyjnych nabłonków rozmaitym połączeniom komórek nabłonka między sobą.
Nabłonki nie są ukrwione (wyjątek stanowi skóra płazów) ani nie posiadają unerwienia.
Substancje odżywcze dla komórek nabłonka są dostarczane z tkanki łącznej leżącej zwykle pod nabłonkiem.
kształt komórek:
płaski - komórki są spłaszczonymi wielokątami sześcienny
(kostkowy, brukowy) - krótkie graniastosłupy o wielokątnej podstawie walcowaty
(cylindryczny) - wydłużone komórki o podstawie najczęściej sześciokątnej  i ich ułożenie:

jednowarstwowy - pojedyncza warstwa komórek; występuje zazwyczaj w tych strukturach organizmu gdzie zachodzi dyfuzja, wchłanianie, wydzielanie oraz wydalanie rozmaitych substancji

wielowarstwowy - wiele warstw komórek; występuje tam gdzie przede wszystkim potrzebna jest ochrona

pseudowarstwowy - wszystkie komórki tkanki leżą na błonie podstawnej, jednak nie wszystkie komórki sięgają wolnej strony tkanki co daje pozornie wielorzędowość tkanki; często komórki tego nabłonka są urzęsione.

rodzaje nabłonków:

nabłonek jednowarstwowy płaski- buduje pęcherzyki płucne, występuje w torebce Bowmana (w nefronie), zwany śródbłonkiem wyścieła naczynia krwionośne i limfatyczne
nabłonek jednowarstwowy sześcienny - wyścieła kanaliki nerkowe i przewody gruczołów wydzielniczych
nabłonek jednowarstwowy walcowaty - związany z wydzielaniem (najczęściej śluzu) lub wchłanianiem (np. składników pokarmowych), występuje w przewodzie pokarmowym, gdzie zaopatrzony w mikrokosmki zwiększające powierzchnię chłonną bierze udział w wchłanianiu strawionego pokarmu, a wydzielany przez nabłonek śluz chroni przewód pokarmowy przed szkodliwym działaniem enzymów trawiennych
nabłonek pseudowarstwowy - pokrywa drogi oddechowe, jest z reguły urzęsiony co pomaga w oczyszczaniu wdychanego powietrza
nabłonek wielowarstwowy płaski - w tym typie nabłonka tylko najbardziej zewnętrzna warstwa komórek ma płaski kształt;

występuje w dwóch wariantach:

nabłonek rogowaciejący- pokrywa on powierzchnie ciała większości kręgowców, a jego zewnętrzna warstwa nazywana jest naskórkiem i składa się z silnie wysyconych keratyną, rogowaciejących i złuszczających się komórek, komórki położone głęboko, przy błonie podstawnej są aktywne metabolicznie i mają zdolność do dzielenia się co dostarcza nowych komórek i wypycha stare ku górze; naskórek kręgowców produkuje wiele specyficznych tworów: łuski, pióra, paznokcie, kopyta, pazury i rogi

nabłonek nierogowaciejący - jego zewnętrzne komórki nie ulegają rogowaceniu, występuje w jamie gębowej, gardle i przełyku, wyścieła pochwę i odbyt.

Klasyfikacja  ze wgl na pełnione funkcje: nabłonki okrywające i wyściełające:
- nabłonki okrywające oddzielają ciało zwierzęcia od środowiska zewnętrznego; bezkręgowce posiadają tylko nabłonki jednowarstwowe pokryte u płazińców, obleńców, pierścienic i stawonogów zwane oskórkiem
- amorficzną (nie mającą budowy komórkowej) warstwą ochronną, kręgowce natomiast mają ciało okryte nabłonkiem wielowarstwowym, rogowaciejącym zwane naskórkiem
- nabłonki wyściełające okrywają narządy wewnętrzne i wyściełają jamy ciała, są one bardzo zróżnicowane w budowie ze względu na funkcje jakie pełnią: zaopatrzony w mikrokosmki
- nabłonek chłonny jelita, urzęsiony nabłonek dróg oddechowych, cienki śródbłonek naczyń krwionosnych i limfatycznych itd. nabłonki wydzielnicze (= gruczołowe)

- ich komórki produkują duże ilości wydzielanych specyficznych substancji, takich jak: pot, mleko, śluz, woskowina, enzymy lub hormony; wydzielane substancje są produkowane:
- prosto do płynów ustrojowych (= endokrynowo), tak pracują np. gruczoły wydzielania wewnętrznego produkujące hormony
- do środowiska zewnętrznego, też do światła przewodu pokarmowego (= egzokrynowo), przykładem tutaj jest gruczoł potowy, gruczoły jamy ustnej i dwunastnicy oraz części wydzielnicze dużych gruczołów trawiennych jak trzustka i wątroba nabłonki zmysłowe
- wyspecjalizowane w odbieraniu bodźców ze środowiska zewnętrznego i wewnętrznego, budują części receptorowe narządów zmysłów: siatkówkę oka, narząd Cortiego w ślimaku ucha, nabłonek węchowy itd.
- nabłonki rozrodcze - nie są przez wszystkich wyróżniane jako osobny typ nabłonków, ale dzięki ich podziałom mejotycznym powstają w gonadach (= gruczołach rozrodczych) gamety, to np. nabłonek wyściełający kanaliki nasienne w jądrach. To tyle na dzisiaj :)