Dolmeny i wtajemniczenie⠀
Kamienie są rodzajem „repozytoriów” dusz zmarłych lub siedzib duchów. W szczególności dolmeny, które składają się głównie ze skał zawierających kwarc, wydają się być właśnie takimi „magazynami”, jak w baśniach o dżinach. ⠀
Również dolmen z otworem przypomina żeński narząd płciowy z komorą maciczną. Nawiasem mówiąc, otwory dolmenów zostały zamknięte kamiennymi korkami-tulejami o kształcie fallicznym o wadze do 150 kg
Ciekawa teoria należy do „Anastazji”. Według niej ostatni nosiciele wiedzy i umiejętności, których obecnie uważa się za utraconych, udali się do dolmenów. Mędrcy, kapłani i przywódcy zamknęli się szczelnie i weszli w wieczną medytację, aby połączyć się w duchu z kamieniem. Podobno do dziś w dolmenach żyją duchy.⠀ ⠀
Wersja związana z nazwiskiem amerykańskiego antropologa Carlosa Castanedy. Jako uczeń „jasnowidza” don Juana i ucząc się technologii osobistej nieśmiertelności, próbował poznać starożytną tradycję przemiany w kamień Tolteków. Jego istota polega na tym, że doświadczony mistrz świadomego śnienia do swoich wędrówek potrzebuje miejsca, do którego mógłby wrócić. Według wersji to właśnie dolmeny były takim punktem wyjścia lub końcowym punktem wędrówek starożytnych „podróżników” . ⠀
Dolmeny były również grobowcami, w których chowano ciała zmarłych szamanów i szamanek. Nie palono ich ani nie chowano, ponieważ mieli wielką wartość dla mieszkańców plemienia. W końcu szamani leczyli wszystkie choroby, a szczególnie silni szamani mogli nawet wskrzeszać zmarłych. Jeśli szaman umierał, a w pobliżu nie było żadnego innego szamana, wówczas członkowie plemienia używali dolmenów do szamańskiej inicjacji. Wybrali chłopca lub dziewczynkę i wysłali ich do dolmenu, a otwór został zamknięty kamiennym korkiem. W ciągu kilku dni pozostały w dolmenie neofity (ka) "nasycony" duchem zmarłego szamana i wyszła już wtajemniczona(y) w służbie ludowi.