Zorwanizm określany również jako żuwanizm, zurwanizm był sektą religii perskiej, zoroastryzu, która pojawiła się w późnym imperium Achemenidów. Ookoło 550-330 p.n.e. Natomiast w pełni rozkwitł w okresie imperium sasanskiego 224-651 n.e.. Religia ta jest często określana jako herezja zoroastryjska, ponieważ znacznie odbiegała od dwóch centralnych wierzeń zoroastryjskich:
• Że Najwyższe Bóstwo Ahura Mazda był Jedynym Niestworzonym Bogiem
• Że ludzie mieli wolną wolę wyboru między dobrem a złem
Zorwanizm twierdził, że Ahura Mazda (tutaj znany jako Ormuzd, zasada dobra) był stworzoną istotą, bratem bliźniakiem Angry Mainyu (znanej jako Ahriman, zasada zła), a Najwyższym Bóstwem był Zorvan Akarana ("Nieskończony Czas", również podana jako Zurvan i Zurvan Akarana). Czas powołał do istnienia wszystkie rzeczy i sprawił, że przeminęły, a ponieważ czas był nieubłagany, a ludzie byli bezradni w stawianiu mu oporu, ludzką egzystencją kierował los, a nie wolna wola.
Po muzułmańskiej inwazji arabskiej na Persję w VII wieku ne zaratusztrianizm został stłumiony, a zorwanizm prawie zniknął. Jego wpływ był jednak kontynuowany, ponieważ zorvanicka wersja zoroastryzmu jako pierwsza dotarła na Zachód i podyktowała w ten sposób, jak ta religia była rozumiana – jako dualistyczna, a nie monoteistyczna, wiara – interpretacja, która nadal wpływa na to, jak zoroastrianizm jest rozumiany w dzisiejszy dzień. Pojęcie losu jako silniejszego niż wolna wola wpłynęło także na późniejszych poetów perskich oraz na motywy literackie, które kształtują niektóre z największych dzieł literatury perskiej, a za ich pośrednictwem kultury światowej.
„Encyklopedia starożytnej historii”







Zorvanism, also referred to as Zhurvanism, was a sect of the Persian religion, Zoroastrianism, which appeared in the late Achaemenid empire. About 550-330 B.C.E. However, it fully flourished during the Sasanian Empire, 224-651 CE. This religion is often referred to as the Zoroastrian heresy because it differed significantly from the two central Zoroastrian beliefs:

• That the Supreme Godhead of Ahura Mazda was the One Creativity God

• That people had the free will to choose between right and wrong

Zorwanism argued that Ahura Mazda (here known as Ormuzd, principle of good) was a created being, twin brother of Angra Mainyu (known as Ahriman, principle of evil), and that the Supreme Deity was Zorvan Akarana ("Infinite Time", also given as Zurvan and Zurvan Akarana). Time called into existence all things and made them pass away, and because time was inexorable and people were helpless in resisting it, human existence was guided by fate, not by free will.

After the Muslim Arab invasion of Persia in the 7th century CE, Zoroastrianism was suppressed and Zorvanism almost disappeared. Its influence, however, continued as the Zoroastrian version of Zoroastrianism first reached the West and thus dictated how this religion was understood - as a dualistic rather than monotheistic faith - an interpretation that continues to influence how Zoroastrianism is understood today. day. The concept of fate as stronger than free will also influenced later Persian poets and the literary themes that shape some of the greatest works of Persian literature, and through them, of world culture.

"Encyclopedia of Ancient History"