Sterowiec próżniowy lub balon próżniowy to statek powietrzny, który jest ewakuowany, a nie wypełniony gazem lżejszym od powietrza, takim jak wodór lub hel.
W 1670 r. Francesco Lana de Terzi, włoski matematyk, przyrodnik i pionier aeronautyki, opublikował książkę zatytułowaną „Prodromo”, zawierającą rozdział zatytułowany „Saggio di Alcune Invenzioni Nuove Premesso All'arte Maestra” lub „Esej”. o nowych wynalazkach opartych na sztuce mistrzowskiej”, która zawierała opis „latającego statku”.
Sterowiec działa na zasadzie pływalności, zgodnie z zasadą Archimedesa. W sterowcu powietrze jest płynem, w przeciwieństwie do tradycyjnego statku, w którym płynem jest woda.
Gęstość powietrza w standardowej temperaturze i ciśnieniu wynosi 1,28 g/l, więc 1 litr wypartego powietrza ma wystarczającą siłę wyporu, aby unieść 1,28 g. Sterowce używają worka do wypierania dużej ilości powietrza; worek jest zwykle wypełniony lekkim gazem, takim jak hel lub wodór. Całkowity udźwig generowany przez sterowiec jest równy ciężarowi powietrza, które wypiera, pomniejszonym o ciężar materiałów użytych do jego budowy, w tym gazu użytego do wypełnienia worka.
Sterowce próżniowe zastąpiły hel w środowisku zbliżonym do próżni. Przy braku masy gęstość tego ciała była bliska 0,00 g/l, co teoretycznie byłoby w stanie zapewnić pełny potencjał nośny wypartego powietrza, więc każdy litr próżni mógłby unieść 1,28 g. Na podstawie objętości molowej stwierdzono, że masa 1 litra helu (przy ciśnieniu 1 atmosfery) wynosi 0,178 g. Jeśli zamiast podciśnienia stosuje się hel, siła podnoszenia każdego litra jest zmniejszona o 0,178 g, co oznacza zmniejszenie efektywnego podnoszenia o 14%. Objętość 1 litra wodoru ma masę 0,090 g.
Jednak według oficjalnej nauki te sfery próżniowe były fizycznie niemożliwe...
Model wynalazku Lany de Terzi jest wystawiony w Smithsonian National Air and Space Museum w Waszyngtonie