Do rozstrzygającej bitwy doszło 752 lata temu - 2 czerwca 1273 r. pod Bogucinem Dużym niedaleko Olkusza. Władysław Opolski idący ze swoim rycerstwem, by zająć Kraków, doznał porażki w krwawej bitwie z krakowskim księciem Bolesławem Wstydliwym.

Googlemaps/Wikipedia/Poczet.com
© Googlemaps/Wikipedia/Poczet.com
W 1273 r., najprawdopodobniej z inspiracji czeskiej, doszło do buntu możnych krakowskich przeciwko Bolesławowi Wstydliwemu. Książęta krakowscy byli wówczas stronnikami Węgrów i wspierali południowych sąsiadów w walce z królem czeskim Przemysłem Ottokarem.

W tamtych czasach Europa Środkowa była areną zmagań dwóch silnych królestw: Węgier i Czech. Polska pozostawała w tym czasie w rozbiciu dzielnicowym, a niemal każdy z dzielnicowych książąt był w mniejszym lub większym stopniu zaangażowany w węgiersko-czeski konflikt po jednej ze stron. Bolesław Wstydliwy będący mężem siostry węgierskiego króla był bliskim sojusznikiem południowego sąsiada.

Władysław Opolski w początkach swego panowania również należał do tzw. stronnictwa węgierskiego, wziął nawet w wyprawie księcia Bolesława Wstydliwego na Opawę i Głubczyce, ale około 1255 r. w nieznanych dziś okolicznościach doszło do zmiany. Władysław Opolski stał się stronnikiem czeskiego króla Przemysła Ottokara II, który miał zachęcić Władysława do sięgnięcia po krakowski tron - tron seniora Polski.

Usunięcie z tronu krakowskiego wiernego sojusznika Węgier Bolesława Wstydliwego i zastąpienie go księciem Władysławem Opolskim było bardzo na rękę królowi czeskiemu. Według polskiego kronikarza Jana Długosza przywódcą proczeskiego buntu w Krakowie był biskup krakowski Paweł z Przemankowa, a za przyczynę podaje rozczarowanie srogą władzą sądowniczą księcia oraz niechęć panów krakowskich do następcy Bolesława Wstydliwego, Leszka Czarnego.

Inne źródła przyczyny spisku upatrywały w myśliwskiej pasji księcia krakowskiego, pociągającej za sobą szkody w zasiewach i zmuszaniu poddanych do udziału w łowach w roli naganiaczy. Buntownicy wysunęli na tron Władysława Opolskiego, który z rycerstwem opolsko-raciborskim wkrótce wkroczył do Małopolski.

Bolesław Wstydliwy nie dał się zaskoczyć i zebrawszy wierne sobie wojsko pokonał 2 czerwca 1273 oddziały śląskie w krwawej bitwie pod Bogucinem, nieopodal Olkusza. Jeszcze w październiku tegoż roku książę krakowski podjął wyprawę odwetową na Księstwo Opolskie.

W 1274 Władysław i Bolesław Wstydliwy zawarli pokój w imię postanowień którego książę opolsko-raciborski zrzekł się pretensji do tronu krakowskiego, natomiast Bolesław Wstydliwy wyraził zgodę na korektę granic, tj. na zamianę ziemi chrzanowskiej, na tereny pomiędzy Skawą a Skawinką.

Współpraca z silnym królestwem Czech, która miała być opłacalnym partnerskim sojuszem ostatecznie po śmierci Przemysła Ottokara II wciągnęła Władysława Opolskiego i jego wrocławskiego kuzyna Henryka Prawego w zależność od Rzeszy Niemieckiej, czego przypieczętowaniem było złożenie przez obu hołdu lennego niemieckiemu królowi Rudolfowi I Habsburgowi.