Straszna choroba jaką był kołtun polski.
Podobno zanim pojawił się na głowie kołtun, najpierw występowały inne objawy, drgawki, bóle głowy, zapalenie oczu, a dopiero jako zaawansowany stopień choroby następowało zwijanie się włosów i łączenie w grube, pojedyncze zlepki, czasem drobne, jak sznurki, czy nawet na kształt czapki. Przypisywano mu także właściwości magiczne i wierzono, że jego powstanie to sprawka czarownicy, dlatego nie można było go tak po prostu obciąć, by nie oślepnąć, nie ogłuchnąć, nie stracić zmysłów, czy nawet umrzeć. Zaawansowany kołtun miał objawy choroby reumatycznej, a chłopaków z nim nie przyjmowano do wojska, bo nie byli zdolni do służby, z powodu tej ciężkiej choroby. Jeśli kołtun nie ustępował, po ponad roku noszenia go można było go obciąć, ale nie tak po prostu. Trzeba było robić to na czczo, rano, najlepiej w Wielką Sobotę, później zawinąć w szmatkę i traktować z szacunkiem, żeby się nie pogniewał, napoić wódką, nakarmić chlebem i schować w bezpieczne miejsce, by nikt go nie dotknął, bo się nim zarazi.
Podobno trafiali się odważni, którzy kołtun sami ścinali i o dziwo zdrowieli, bez złych konsekwencji, po prostu pozbywali się zbitych, posklejanych z powodu brudu i nierozczesywania włosów, często połączonych z wszawicą. Zanosili oni go wtedy do kościoła, by się na nich nie zemścił. Ta okrutna "choroba" wynikająca z niedbania o higienę i wiary w zabobony, była kojarzona szczególnie z Polską, jej nazwa łacińska to Plica polonica - kołtun polski. "Chorowali" na nią nie tylko biedni, ale też bogaci, nie tylko na wsiach ale i w miastach. Podobno najdłuższy zachowany w muzeum kołtun ma 1,5 m! Jak zobaczyłam jego zdjęcia, to sama zaczęłam wierzyć, że ma od swoją osobowość i jest osobną istotą.


A terrible disease which was the Polish knot

Apparently, before the tangle appeared on the head, first there were other symptoms, convulsions, headaches, eye inflammation, and only as the disease was advanced, the hair curled and joined into thick, single lumps, sometimes tiny, like strings or even in the shape of a cap . He was also credited with magical properties, and it was believed that his creation was the work of a witch, so it could not be simply cut off, so as not to blind, deaf, lose his mind, or even die. Advanced knotweed showed symptoms of rheumatic disease, and boys with him were not admitted to the army because they were not able to serve because of this serious disease. If the tangle persisted, after more than a year of wearing it, it could be cut, but not just like that. You had to do it on an empty stomach, in the morning, preferably on Easter Saturday, then wrap it in a cloth and treat it with respect, lest he get angry, give him a drink of vodka, feed with bread and hide in a safe place, so that no one touches it, because he will be infected with it.

Apparently, there were brave ones who cut the tangles themselves and, surprisingly, healed, without bad consequences, simply getting rid of their crumpled, stuck up due to dirt and not combed hair, often combined with head lice. They then took him to the church so that he would not take revenge on them. This cruel "disease" resulting from neglect of hygiene and belief in superstition was associated especially with Poland, its Latin name is Plica polonica - Polish knot. Not only the poor, but also the rich, not only in the countryside but also in the cities, were "sick" with it. It is said that the longest knot in the museum is 1.5 m long! When I saw his photos, I began to believe that he had a personality and that he was a separate being.