DIANA

• Kraj:Polska
• : Język.:polski
• : Utworzony.: 30-12-17
• : Ostatnie Logowanie.: 16-03-22

×

: Kontakt.

: Imię.

: E-mail.

: Wiadomość.

Proszę zamienić znaczniki %d na własne liczby

: Dodaj.

Wiadomość nie może być pusta!

Wiadomość zostanie przetłumaczona po wysłaniu (jeżeli środki są wystarczające)

: Captcha. Kod Ochronny.

Załączniki:

: Wybierz: : Edycja. : Usuń.

: Wybierz: : Edycja. : Usuń.

: Wybierz: : Edycja. : Usuń.

: Wybierz: : Edycja. : Usuń.

: Wybierz: : Edycja. : Usuń.

Ilość dopuszczalnych plików: 5

JPEG, JPG, PNG, GIF, DOC, PDF, ZIP, RAR, TAR, HTML, SWF, TXT, XLS, DOCX, XLSX : lub : ODT : tylko formaty:.

: Maksymalny rozmiar pliku. 3MB.

: Wyślij Wiadomość.

HORMONY. Biologia. Kawa jako napój. Kawa i jej wpływ na zdrowie.

: Opis.: Kawa i jej wpływ na zdrowie. Wiadomo już, że kawa ma pozytywny wpływ na większość narządów i tkanek w organizmie człowieka, m.in. system naczyniowo-sercowy, układ immunologiczny oraz układ kostno-stawowy. Wykazuje jednak dobroczynne działanie również w systemie nerwowym, wątrobie, trzustce, a także obniża ryzyko wystąpienia niektórych nowotworów. Uważa się powszechnie, iż kofeina i inne metaksantyny, występujące w kawie, herbacie, coli oraz różnych napojach energetycznych, mają przede wszystkim stymulujący wpływ na układ nerwowy. Ponieważ kofeina bardzo łatwo przechodzi barierę krew-mózg, jej stężenie w płynie mózgowym po spożyciu kawy sięga 80% poziomu występującego w osoczu.  Kofeina hamuje receptory adenozyny w mózgu, zwiększając równocześnie ich gęstość, powoduje wzrost stężenia dopaminy w mózgu, ale efekt ten obejmuje tylko niektóre struktury limbiczne. Niskie dawki metyloksantyn mogą modyfikować również spontaniczną aktywność elektryczną neuronów i powodować wzrost stężenia serotoniny w pniu mózgowym, korze mózgowej, jądrach szwu i móżdżku, co ma związek z mechanizmami snu, funkcjami motorycznymi oraz funkcjonowaniem naczyń mózgowych. Wpływa również na wzrost poziomu adrenaliny i razem z podwyższonym poziomem innych neuroprzekaźników powoduje poprawę samopoczucia, zdolności do uczenia, pamięci krótkotrwałej, wzmaga czujność, zwiększa szybkość reakcji oraz dodaje energii, a także zmniejsza zachowania agresywne.  Łagodne i pozytywne efekty występują po niskich lub umiarkowanych dawkach kofeiny 50-300 mg, co odpowiada od 1 do 3 filiżanek kawy. Natomiast wysokie dawki kofeiny 300-800 mg wywołują raczej negatywne odczucia, szczególnie u osób nieprzyjmujących kofeiny. Depresja Depresja związana jest z zaburzeniami działania układu dopaminergicznego oraz prawdopodobnie może mieć związek z procesami zapalnymi w mózgu. Zawarta w kawie kofeina moduluje transmisję dopaminergiczną oraz zwiększa uwalnianie serotoniny, równocześnie zmniejszając poziom gromadzonej neurotoksycznej kinureiny, podczas gdy polifenole, takie jak kwas chlorogenowy, wykazują działanie antyoksydacyjne i przeciwzapalne, m.in. zmniejszając produkcję licznych czynników prozapalnych. Dzięki temu synergistyczne działanie zawartej w kawie kofeiny oraz polifenoli może przeciwdziałać wystąpieniu depresji oraz łagodzić jej objawy. Kawa a sen Kofeina wpływa na regulację snu i czuwania poprzez blokowanie działania adenozyny i jej receptorów, wywołując zaburzenia snu, szczególnie u osób wrażliwych. Wykazano, że u niektórych osób kawa wypijana nawet 16 godzin przed snem indukuje wyraźne zmiany w zapisie EEG, wskazujące na spłycenie snu. Większość badań wykazuje jednak, iż picie nawet 3-4 filiżanek kawy dziennie nie wiąże się z wysokim ryzykiem zdrowotnym. Choroba Parkinsona (PD) i choroba Alzheimera (AD) Choroba Parkinsona charakteryzuje się postępującą utratą neuronów dopaminergicznych w istocie czarnej mózgu, a w konsekwencji niedoborem dopaminy w prążkowiu. Dotychczasowe badania opisują nawet 25-33% spadek ryzyka wystąpienia choroby związany ze spożyciem kawy. Mechanizm działania kawy w przypadku choroby Parkinsona opiera się prawdopodobnie na blokowaniu receptora A2A, skutkującego zwiększonym poziomem dopaminy oraz ochroną neuronów dopaminergicznych przed degeneracją. Jeden z metabolitów kofeiny – paraksantyna – ma protekcyjny wpływ na neurony dopaminergiczne poprzez stymulacje receptorów rianodynowych. W chorobie Alzheimera wykazano 27% zmniejszenie ryzyka wystąpienia choroby u osób spożywających od 3 do 5 filiżanek kawy dziennie, a niektóre badania wykazują nawet 64% spadek ryzyka wystąpienia choroby Alzheimera oraz 65% spadek ryzyka demencji w późniejszym wieku.  Wykazano, że blokowanie receptora adenozynowego A2A we wczesnych stadiach AD zapobiega utracie synaps w hipokampie i zmniejsza deficyty pamięci. Podobne ochronne działanie kawy na astroglej związane jest z usprawnieniem pamięci długoterminowej, a obecne w kawie CGA dzięki swoim właściwością antyoksydacyjnym i przeciwzapalnym działają neuroprotekcyjnie, usprawniając pamięć krótkoterminową. W przypadku niektórych chorób psychicznych, jak: psychoza, napady lękowe, objawy maniakalne czy schizofrenia, przy wysokiej podaży kawy (≥5 filiżanek kawy dziennie – 500 mg), może dojść do zaostrzenia objawów choroby i zwiększenia częstości ataków, czy nawet indukowania objawów psychiatrycznych. Cukrzyca Wiele badań świadczy o korzystnym wpływie picia 3-4 filiżanek kawy dziennie na ryzyko wystąpienia cukrzycy typu 2, wykazując przy tym 30-60% spadek ryzyka cukrzycy, w zależności od dawki kawy. Jednak bardzo istotnym bioaktywnym składnikiem kawy, zaangażowanym w metabolizm glukozy, wydaje się kwas chlorogenowy oraz CGA i trigonelina, po których podaniu występuje zauważalna redukcja poziomu glukozy oraz wzrost poziomu insuliny we krwi. Podobnie kafestol, który stymuluje wydzielanie insuliny oraz zwiększa wychwyt glukozy w komórkach mięśniowych. Choroby wątroby Jest wiele klinicznych dowodów na korzystny wpływ picia co najmniej 2 filiżanek kawy dziennie na funkcjonowanie wątroby, m.in. notuje się widoczną poprawę parametrów wątrobowych ALT, AST i GGTP. Ta korelacja jest szczególnie silna u osób z chorobą alkoholową, otyłych, z zaburzonym metabolizmem glukozy, wirusowym zapaleniem wątroby typu C oraz współzakażeniem HIV-HCV. Kawa wykazuje ponadto działanie ochronne w przypadku niealkoholowego stłuszczenia wątroby (NAFLD), które stanowi czynnik ryzyka marskości wątroby oraz raka wątrobowokomórkowego. Kawa a ciąża Ze względu na to, że kofeina jest jedną z najczęściej spożywanych substancji biologicznie aktywnych, nie tylko w postaci kawy, ale również herbaty, coli i napojów energetycznych, jej potencjalny wpływ szczególnie na kobiety w ciąży stanowi ważne zagadnienie. Badania wskazują na większe ryzyko utraty ciąży przez kobiety przyjmujące umiarkowane i duże dawki kofeiny powyżej 150 mg dziennie, przedwczesnego porodu, obumarcia płodu, wystąpienia zaburzeń neurologicznych, otyłości u dzieci, białaczki oraz urodzenia dziecka z niską wagą, szczególnie u kobiet przyjmujących w ciąży dawki kofeiny powyżej 250 mg dziennie. Nowotwory W ostatnich latach ukazuje się coraz więcej prac sugerujących prozdrowotne działanie i zmniejszenie ryzyka nowotworów u osób regularnie spożywających kawę. Potencjalny wpływ kawy może być związany z: antyoksydacyjnymi właściwościami kofeiny i kwasu chlorogenowego, hamowaniem stresu oksydacyjnego oraz zabezpieczami przed uszkodzeniami DNA, wywoływanymi przez wolne rodniki, pozytywną regulacją metabolizmu glukozy przez CGA, co może być czynnikiem ochronnym w niektórych typach nowotworów. Działaniem zmniejszającym genotoksyczność wielu czynników karcynogennych przez diterpeny (kafestol i kaweol) oraz modulującym działanie enzymów zaangażowanych w procesy detoksykacyjne szczególnie w wątrobie. O ile starsze badania sugerowały bądź neutralny, bądź negatywny wpływ w przypadku niektórych nowotworów, o tyle najnowsze badania coraz częściej potwierdzają jej wpływ pozytywny. Część doniesień wyklucza się wzajemnie lub jest niejednoznacznych, np. w przypadku nowotworu jelita grubego, gdzie albo opisuje się brak wpływu kawy na ryzyko rozwoju nowotworu bądź nawet 15% spadek ryzyka u osób spożywających duże ilości kawy ≥4 filiżanek dziennie. W nowotworach piersi efekt określany jest jako neutralny albo badania wykazują 50% mniejsze ryzyko nowotworu piersi u kobiet wypijających ≥5 filiżanek kawy dziennie, w porównaniu z kobietami wypijającymi ≤2 filiżanek kawy dziennie. W przypadku nowotworu prostaty badania są zupełnie niejednoznaczne. W nowotworach żołądka wcześniejsze badania sugerowały zwiększenie ryzyka rozwoju choroby związane ze spożyciem kawy, podczas gdy ostatnie doniesienia nie wykazują takiej asocjacji, a nawet wydają się potwierdzać pozytywny wpływ spożywania kawy. Bardziej jednoznacznie pozytywne wyniki picia kawy, związane z obniżeniem ryzyka rozwoju nowotworów, opisuje się w przypadku nowotworów wątroby, zmniejszając to ryzyko nawet o 40-50%. Statystycznie istotny spadek ryzyka o 5% dla każdej filiżanki kawy wypijanej dziennie, notowany jest w raku endometrium. Odwrotna zależność występuje także pomiędzy piciem kawy a nowotworem płuc, szczególnie u osób spożywających ≥3 filiżanek kawy dziennie. Taką zależność stwierdzono również w przypadku nowotworu nosowo-gardłowego, nowotworów głowy i szyi oraz jamy ustnej i gardła. Nie stwierdzono jednak żadnej zależności w przypadku nowotworów nerek, trzustki, rak jajników oraz tarczycy. Natomiast spożywanie więcej niż 4 filiżanek kawy zwiększa ryzyko chłoniaka szczególnie grudkowego. Podsumowując, spożywanie kawy (2-4 filiżanek dziennie) ma pozytywny wpływ na nasze zdrowie, a wcześniejsze doniesienia o jej niekorzystnym wpływie wydają się niezasadne. Należy jednak pamiętać, że większość badań ma charakter obserwacyjny i nie uwzględnia wpływu innych składników diety oraz stylu życia uczestników badań, co tłumaczy częściowo, niejednoznaczne lub nawet niekiedy sprzeczne doniesienia. I tak jak wszystko, również kawa spożywana w ilościach umiarkowanych, ma działanie korzystne, a w nadmiernych szkodliwe, o czym powinniśmy pamiętać, sięgając po kolejną filiżankę kawy. Autor: dr n. med. Dagmara Kabzińka, Konsultant naukowy w MTZ CLinical Research Artykuł pochodzi z wydania kwartalnika Biotechnologiia.pl nr 1/2018.

: Data Publikacji.: 02-03-26

BIOLOGIA. Podział komórkowy. Mitoza i mejoza.

: Opis.: Pierwszy podział mejotyczny Profaza | • najdłuższa faza mejozy • kondensacja fibrylli chromatynowych w chromosomy • powstaje wrzeciono podziałowe (z mikrotubul) • zanika jąderko i rozpada się otoczka jądrowa • koniugacja chromosomów homologicznych – łączą się w pary tworząc tzw. biwalenty • zachodzi crossing-over – wymiana fragmentów chromatyd chromosomów homologicznych --> rekombinacja materiału genetycznego! • pod koniec: chromosomy w biwalentach odsuwają się od siebie • jedynie miejsca, w których są połączone to chiazmy Metafaza I • biwalenty chromosomów homologicznych ustawiają się w płaszczyźnie równikowej • włókna wrzeciona podziałowego przyłączają się do centromerów chromosomów • biwalenty połączone z biegunami komórki • pękają chiazmy (połączenia) w biwalentach --> rozpad biwalentów na chromosomy Anafaza I • włókna wrzeciona podziałowego odciągają chromosomy do przeciwległych biegunów komórki • chromosomy rozchodzą się do biegunów losowo!!! Telofaza I • dekondensacja chromosomów w nieuporządkowane fibrylle chromatynowe • odtworzenie jąderka i otoczki jądrowej wokół powstałych jąder • ma miejsce cytokineza (podział cytoplazmy) Skutek I podziału mejotycznego • Pierwszy podział mejotyczny to podział redukcyjny! • Z jednej komórki diploidalnej powstają dwie różne komórki o zredukowanej liczbie chromosomów (n) Drugi podział mejotyczny Profaza II • Formowanie wrzeciona podziałowego • Kondensacja chromosomów • Zanika jąderko i rozpada się otoczka jądrowa Metafaza II • do centromerów dołączają się włókna wrzeciona podziałowego • chromosomy ustawiają się w płaszczyźnie równikowej • pęknięcie centromerów Anafaza II • chromatydy po podziale centromerów rozchodzą się do przeciwległych biegunów • chromatydy jednego chromosomu nie są identyczne (jak w mitozie), ponieważ zaszło crossing-over Telofaza II • odtworzenie otoczki wokół chromatyd • dekondensacja chromatyd w fibrylle chromatynowe • odtworzenie jąderka • ma miejsce cytokineza Skutek II podziału mejotycznego: • Bardzo krótka • każda komórka dzieli się na dwie potomne, haploidalne, różne pod względem genetycznym od komórki macierzystej • Różnice są spowodowane zachodzącym w profazie I crossing-over – rekombinacją materiału genetycznego • Powstają cztery komórki haploidalne Wnioski i podsumowaniia : :)) Znaczenie biologiczne mitozy i mejozy Mitoza może stanowić rodzaj rozmnażania bezpłciowego. Dzieje się tak u jednokomórkowych organizmów eukariotycznych, czyli pierwotniaków i glonów. Komórki potomne tych organizmów są identyczne z organizmem rodzicielskim. Mitoza może być również napędzać wzrost i rozwój. Organizmy wielokomórkowe powstają przecież w wyniku wielokrotnych podziałów mitotycznych komórki macierzystej. Jest nią zygota, która powstaje z połączenia dwóch haploidalnych komórek rozrodczych – gamet w czasie zapłodnienia. Wielokomórkowy organizm to zespół identycznych genetycznie komórek. Mejoza odgrywa ważną rolę w rozmnażaniu płciowym. Dzięki temu, iż jest to podział redukcyjny, komórki, które rozmnażają się płciowo wytwarzają komórki rozrodcze, które są haploidalne. Dzięki czemu łącząc się w procesie zapłodnienia tworzą diploidalną zygotę, z której rozwinie się cały dojrzały organizm. Ponadto dzięki mejozie możliwe jest występowanie przemiany faz jądrowych w cyklach życiowych organizmów (haplofaza i diplofaza). W organizmach roślinnych przemiana faz jądrowych wiąże się ściśle z przemianą pokoleń. Haplofazę stanowi wielokomórkowy organizm, który rozmnaża się za pomocą gamet. Jest to gametofit. Wielokomórkowy organizm, który rozmnaża się za pomocą zarodników (spor) reprezentuje diplofazę. Jest to sporofit. Podział komórki Znaczenie mejozy nie skupia się jedynie na redukcji liczby chromosomów. Dzięki temu procesowi możliwe są różnice między organizmami tego samego gatunku występującymi na Ziemi. Jest to zapewnione dzięki zachodzącemu w profazie pierwszego podziału crossing-over, w wyniku, którego ma miejsce rekombinacja materiału genetycznego oraz dzięki losowemu rozchodzeniu się chromosomów do przeciwległych biegunów komórki podczas anafazy pierwszego podziału. To wszystko warunkuje występowanie zmienności osobniczej, a konkretnie zmienności rekombinacyjnej.

: Data Publikacji.: 31-01-26

BIOLOGIA. Cytologia. Teoria pochodzenia mitochondriów i plastydów. Ściana komórkowa. Część 4.

: Opis.: Komórka prokariotyczna Komórka prokariotyczna jest mniejsza i zbudowana w znacznie prostszy sposób niż komórka eukariotyczna. Średnio osiąga wymiary około 1mikrometra. Rozmiary komórki eukariotycznej są dużo bardziej zróżnicowane. Komórka bakteryjna jest okryta ścianą komórkową. Skład chemiczny i struktura ściany komórkowej bakterii jest zupełnie inna niż komórki roślinnej. Nie jest ona najbardziej zewnętrzną warstwą komórki. Szkielet ściany tworzy mureina. Jest to rodzaj związku zwanego peptydoglikanem, składającym się z długich, nierozgałęzionych łańcuchów wielocukrowych, które połączone ze sobą za pomocą krótkich peptydów. Peptydoglikany to związki powstające z połączenia peptydów i węglowodanów. Bakterie wydzielają do środowiska zewnętrznego wiele różnych związków chemicznych. Należą do nich przede wszystkim związki śluzowe, które tworzą wokół otoczkę. Pełni ona rolę ochronną przed niekorzystnym działaniem czynników zewnętrznych. Bakterie pasożytnicze posiadają najgrubsze otoczki śluzowe. Bakterie mają błonę komórkową otaczającą wnętrze komórki, wypełnionej cytoplazmą. Błona tworzy uwypuklenia nazywane mezosomami. Mezosomy są odpowiednikami mitochondriów w komórce eukariotycznej. Na ich terenie odbywają się procesy oddychania komórkowego, zatem powstaje energia w postaci ATP. W cytoplazmie komórki bakteryjnej występują rybosomy o stałej sedymentacji 70S, a więc rozmiarami identyczne z rybosomami mitochondrialnymi i chloroplastowymi. Komórka prokariotyczna nie posiada jądra komórkowego. Materiał genetyczny nie jest wyraźne odgraniczony od cytoplazmy. Informacja genetyczna komórki jest zawarta w nagiej bądź dwóch koliście zwiniętych cząsteczkach DNA. Obszar, który zajmuje DNA nazywa się nukleoidem, natomiast cząsteczka DNA w nukleoidzie to genofor. Genofor to nie jedyne cząsteczki DNA występujące w komórce bakterii. Oprócz genoforu w cytoplazmie komórki znajdują się pojedyncze, koliście zwinięte cząsteczki DNA nazywane plazmidami. Plazmidy kodują informację genetyczną na temat oporności bakterii na antybiotyki – związki chemiczne o działaniu bakteriostatycznym lub bakteriobójczym. Bakterie, które przeprowadzają fotosyntezę, posiadają tylakoidy, w których błony są wbudowane barwniki fotosyntetyczne. Są one umieszczone bezpośrednio w cytoplazmie. Komórki bakteryjne mają zdolność ruchu. Tą cechę umożliwiają rzęski, których liczba i sposób rozmieszczenia są uzależnione od gatunku i szczepu bakterii. Jądro komórkowe jest otoczone przez dwie błony biologiczne, które razem tworzą tzw. otoczkę jądrową. We wnętrzu jądra znajduje się roztwór koloidowy, który nazywa się kariolimfa, inaczej sok jądrowy lub nukleoplazma. Płyn ten charakteryzuje się dużą lepkości, a oprócz wody i substancji drobnocząsteczkowych, w skład kariolimfy wchodzą także substancje wielkocząsteczkowe takie jak białka czy kwasy nukleinowe. W kariolimfie znajduje się również sieć włókienek białkowych, m.in. filamentów aktynowych i laminowych, które w jądrze odpowiadają funkcji retikulum endoplazmatycznego. W soku jądrowym znajdują się również enzymy, które uczestniczą w ważnych procesach odbywających się w jądrze, a są to replikacja, naprawa i transkrypcja DNA. Znajdują się tu również liczne rybosomy i cząsteczki RNA, przez co jądro staje się miejscem syntezy wielu rodzajów białek, m.in. histonów. Otoczka jądrowa posiada liczne otwory, zwane porami jądrowymi. Pory otoczki umożliwiają kontaktowanie się kariolimfy z cytoplazmą. Średnica porów wynosi kilkadziesiąt nanometrów, co pozwala na przechodzenie przez nie związków wielkocząsteczkowych takich jak białka. Zewnętrzna warstwa otoczki jądrowej jest ściśle połączona z siateczką śródplazmatyczną szorstką, na jej powierzchni od strony cytoplazmy występują, zatem rybosomy, w których odbywa się translacja. Na terenie jądra komórkowego, w kariolimfie znajduje się chromatyna jądrowa i jąderko (jedno lub kilka). Chromatyna jądrowa Chromatyna jest to włóknista substancja, składająca się z DNA, białek histonowych, białek niehistonowych i RNA. Jest to forma organizacji materiału genetycznego charakterystyczna dla wszystkich komórek eukariotycznych. Elementem budowy chromatyny są fibrylle, których liczba jest równa liczbie cząsteczek DNA w komórce i stała dla danego gatunku. Fibrylle w czasie spoczynku komórki – interfazy, przyjmują postać nieuporządkowanej, chaotycznej plątaniny, natomiast, gdy komórka wchodzi w okres podziału, następuje zjawisko kondensacji, którego efektem końcowym są chromosomy. Fibrylla chromatynowa to jedna, bardzo długa cząsteczka DNA, która jest połączona w specyficzny sposób z białkami – histonami. Histony są to białka o budowie prostej i odczynie zasadowym. Posiadają w swym składzie dużą ilość aminokwasów zasadowych, stąd ich pH. Te aminokwasy to lizyna, histydyna i arginina. Wyróżniamy następujące histony: H1, H2A, H2B, H3 i H4. Histony wraz z DNA tworzą struktury zwane nukleosomami. Nukleosom składa się z dwóch połączonych tetrametrów histonowych, czyli oktamerów. Oktamery tworzą histony H2A, H2B, H3 i H4. Na oktamer histonowy nawinięta jest 1, 75 razy nić DNA. Histon H1, zwany łącznikiem, jest największym i najsilniej zasadowym z tych białek i jednocześnie najbardziej zmiennym, w przeciwieństwie do histonów H3 i H4. Jego funkcją jest spinanie DNA wchodzącego i schodzącego z nukleosomu. W jądrze komórki podczas interfazy, w zależności od stopnia kondensacji, wymienia się 2 postacie chromatyny: euchromatynę - chromatynę luźną, aktywną w procesie syntezy RNA (transkrypcji) oraz heterochromatynę - chromatynę zwartą, całkowicie nieaktywną genetycznie, która nie ulega transkrypcji. Na czas podziału chromatyna ulega kondensacji. Jest to proces kilkuetapowy. Początkowo fibrylle chromatynowe ulegają skręceniu w formę zwaną solenoidem, po czymsolenoid zaczyna wytwarzać nieregularne pętle nazywane domenami. Domeny zbliżając się do siebie, ulegają coraz silniejszemu upakowaniu. Metafaza jest to etap podziału komórkowego, w którym ma miejsce największy poziom kondensacji, a chromatyna nosi wtedy nazwę chromatydy. Wraz z rozpoczęciem podziału komórkowego (mitozy lub mejozy) chromatydy wiążą się w pary, tworząc chromosomy. Miejsce, w którym łączą się chromatydy to przewężenie zwane centromerem. Po zakończeniu procesu podziału następuje dekondensacja chromatyny, a na czas interfazy chromatyna wraca do poprzedniej postaci, a więc nieuporządkowanej sieci fibrylli. W komórkach somatycznych, a więc komórkach ciała, znajduje się podwójna liczba chromosomów – takie komórki określa się mianem diploidalne. Natomiast w komórkach rozrodczych, czyli w gametach, jest pojedyncza liczba chromosomów – są to komórki haploidalne. Jąderko Jąderko jest obszarem silnie zagęszczonej kariolimfy. Pod względem chemicznym jąderko buduje DNA, rRNA, polimerazy RNA i inne białka. Pełni kluczową rolę w syntezie rRNA, czyli składnika rybosomów - zawiera genom dla rRNA oraz aparat do jego ekspresji. Komórki eukariotyczne zawierają zwykle jedno jądro komórkowe. Są jednak i takie, które jądra nie posiadają. Są to dojrzałe czerwone krwinki (erytrocyty) czy rurki sitowe tkanki przewodzącej u roślin. Są również komórki posiadające dwa jądra (np. orzęski) lub kilka jąder, czyli tzw. komórczaki (np. komórki grzybów, komórki mięśni poprzecznie prążkowanych). Jądro komórkowe jest swoistym centrum decyzyjnym komórki, jest magazynem materiału genetycznego. Uczestniczy w procesach dziedziczenia cech i ekspresji informacji genetycznej. Cykl życiowy komórki Każdy organizm jest zbudowany z komórek. Każda komórka ma ograniczony czas życia. Komórki zdegenerowane i stare zanikają i na ich miejsce pojawiają się nowe, w pełni użyteczne komórki. Nowe komórki powstają w wyniku podziałów komórkowych. Komórki prokariotyczne i eukariotyczne różnią się mechanizmem podziałów (porównanie komórki pro- i eukariotycznej). Komórki prokariotyczne dzielą się w prosty sposób, jedynie powielając swój genofor oraz plazmidy i przekazując ten materiał genetyczny komórkom potomnym. Komórka eukariotyczna dzieli się w znaczeni bardziej skomplikowany sposób. Na podział komórki eukariotycznej składają się dwa etapy. Pierwszy to podział jadra komórkowego, czyli kariokineza. Drugi natomiast to podział cytoplazmy, a więc cytokineza. Kariokineza można przebiegać w dwojaki sposób. Może to być mitoza lub mejoza. Przed podziałem każdej komórki jej materiał genetyczny musi zostać powielony. Dzieje się to w procesie replikacji.

: Data Publikacji.: 27-02-26

BIOLOGIA. Cytologia. Teoria pochodzenia mitochondriów i plastydów. Ściana komórkowa. Część 2.

: Opis.: Teoria pochodzenia mitochondriów i plastydów Teoria ta została zaproponowana przez Lynn Margulis (w roku 1970 w książce „The Origin of the Eucariotic CelI”). Jest powszechnie uznawana i świadczy o ogromnej roli bakterii w ewolucji świata ożywionego. Endosymbioza ma miejsce wtedy, kiedy jeden organizm żyje stale w innym z mutualistyczną korzyścią obydwu, co doprowadza do tego, że obydwa organizmy stają się jednym funkcjonalnym organizmem. Stanowi ona jeden z głównych mechanizmów ewolucji i różnicowania roślin i glonów. Plastyd, który wywodzi się z włączenia przez komórkę eukariotyczną do swojego protoplastu organizmu prokariotycznego, który wykazuje pokrewieństwo z sinicami doprowadziły do powstania trzech gromad glonów. Następnie z gromady zielenic wyewoluowały rośliny lądowe. Mitochondrium, które wywodzi się z włączenia przez komórkę eukariotyczną organizmu prokariotycznego wykazującego pokrewieństwo z bakteriami purpurowymi. Mitochondria i plastydy mają wiele wspólnego z bakteryjnymi przodkami. Charakteryzuje je znaczna niezależność. Nie powstają w komórkach de novo, a jedynie przez podział już istniejących organelli. Mają własną maszynerię translacji i własny zdolny do replikacji DNA. Faktem, który popiera teorię endosymbiozy jest, bez wątpliwości, posiadanie przez mitochondria i chloroplasty własnych genomów - nagich kolistych cząsteczek DNA (a więc takich samych jak u bakterii). Poza tym analiza sekwencji genomów wskazuje szereg cech charakterystycznych dla genomów bakteryjnych. Obecne w organellach rybosomy mają podobieństwo do analogicznych struktur bakteryjnych, nie do rybosomów komórek eukariotycznych. Błony otaczające te organelle także są podobne do tych bakteryjnych. Cytoszkielet Cytoplazma komórek eukariotycznych: roślin, grzybów i zwierząt posiada trójwymiarową sieć włókien białkowych, które łączą organelle komórkowe w niej zawieszone między sobą, a także z błoną komórkową znajdującą się na obrzeżu komórki. Wyróżnia się trzy rodzaje włókien cytoszkieletu. Są to mikrotubule, mikrofilamenty i filamenty pośrednie. Mikrotubule Mikrotubule są to spiralne białka zbudowane z cząsteczek tubuliny. Ich funkcją jest nadawanie kształtu komórkom, zwłaszcza zwierzęcym, które nie mają sztywnej ściany komórkowej. Poza tym utrzymują organelle w odpowiednim położeniu w komórce. Są budulcem wici i rzęsek i pozwalają na ich ruch. Mikrotubule umożliwiają transport w komórce, budują także wrzeciono podziałowe, którego nici przyłączają się do chromosomów i odciągają chromatydy do przeciwległych biegunów nowo powstających komórek potomnych w procesach podziałów (mitozy i mejozy). Mikrofilamenty Mikrofilamenty są to cienkie włókna zbudowane z białka aktyny. Odpowiadają za ruch cytoplazmy, nadają kształt komórce i zapewniają jej ruch pełzakowaty dzięki tzw. pseudopodiom, czyli nibynóżkom. Biorą również udział w endocytozie. Są zbudowane z połączonych ze sobą łańcuchów aktyny (białko biorące udział w skurczy mięśni). Występują tuż pod błoną komórkową. Każdy mikrofilament jest złożony z wielu cząsteczek aktyny tworzących strukturę helikalną. Filamenty aktynowe są wykorzystywane w komórce do ruchów związanych ze zmianą kształtu powierzchni. W komórkach mięśni ich funkcja wiąże się ściśle z innym białkiem – miozyną. Tworzy z nim kompleksy budując struktury kurczliwe. Mikrofilamenty mają średnicę 5-9 nm. Są elastyczne i krótsze od mikrotubul. Pełnią istotną rolę w budowie mikrokosmków, kory komórki, filopodiów i miofibryl. Filamenty pośrednie Są to struktury wzmacniające mechanicznie tkankę nabłonkową. Przebiegają one przez obszar cytoplazmy od jednego połączenia międzykomórkowego do drugiego. Przenoszą one siły mechaniczne działające w komórce i zapewniają jej wytrzymałość na rozciąganie. Filamenty pośrednie można podzielić na filamenty cytoplazmatyczne i jądrowe. Filamenty cytoplazmatyczne to filamenty keratynowe (w tkance nabłonkowej), filamenty wimentynowe i wiwentynopodobne ( w tkance łącznej, mięśniowej i nerwowej) oraz neurofilamenty (komórki nerwowe). Do filamentów jądrowych zalicza się laminy jądrowe. Jeden filament pośredni zbudowany jest z 7-8 kompleksów zwanych protofilamentami. Peroksysomy są to pęcherzykowate struktury otoczone pojedynczą błoną komórkową, inaczej nazywane mikrociałkami, posiadające enzymy oksydacyjne takie jak katalaza, peroksydaza. Dzięki ich zawartości mogą utleniać różne rodzaje substancji, m.in. reaktywne formy tlenu, czyli tzw. wolne rodniki. Peroksysomy przyczyniają się do zwolnienia procesów starzenia komórek. Biorą one udział w przemianach nadtlenku wodoru (H2O2 – tzw. woda utleniona). W komórkach wątroby i nerek peroksysomy zapewniają detoksykację takich związków jak etanol, metanol i formol. Powstają one poprzez odrywanie pęcherzyków od siateczki śródplazmatycznej.

: Data Publikacji.: 25-02-26