Mechanizm z Antykithiry: komputer sprzed 2000 lat.
Ponad sto lat temu, 17 maja 1902 roku, grecki archeolog Valerios Stais przeglądał przedmioty znalezione we wraku statku sprzed 2000 lat u wybrzeży greckiej wyspy Antikythera [Ἀντικύθηρα]. Wśród skarbów wraku – pięknych waz i garnków, biżuterii, spiżowego posągu starożytnego filozofa – najbardziej osobliwa rzecz: seria mosiężnych kół zębatych i tarcz osadzonych w obudowie wielkości zegara kominkowego. Archeolodzy nazwali ten tajemniczy instrument Mechanizmem z Antykithiry.
Na pierwszy rzut oka kawałki mosiądzu znalezione w pobliżu wraku wyglądały jak coś, co można znaleźć na złomowisku lub wisi na ścianie baru nurkowego o tematyce morskiej. To, co pozostało z mechanizmu, to zestaw zardzewiałych mosiężnych kół zębatych, umieszczonych w gnijącym drewnianym pudełku.
Uważa się, że instrument został zaprojektowany i skonstruowany przez starożytnych greckich naukowców i był różnie datowany na około 87 pne lub między 150 a 100 pne lub na 205 pne lub na pokolenie przed wrakiem statku, który został datowany na około 70–60 pne.
Urządzenie, umieszczone w pozostałościach drewnianego pudełka o wymiarach 34 cm × 18 cm × 9 cm (13,4 cala × 7,1 cala × 3,5 cala), zostało znalezione jako jedna bryła, później podzielona na trzy główne fragmenty, które są obecnie podzielone na 82 oddzielne fragmenty po zabiegach konserwatorskich. Cztery z tych fragmentów zawierają koła zębate, a na wielu innych znajdują się inskrypcje. Największy bieg ma około 14 centymetrów (5,5 cala) średnicy i pierwotnie miał 223 zęby.
Jest to złożony mechanizm zegarowy składający się z co najmniej 30 zazębiających się brązowych kół zębatych. Zespół kierowany przez Mike'a Edmundsa i Tony'ego Freetha z Cardiff University wykorzystał nowoczesną komputerową tomografię rentgenowską i skanowanie powierzchni w wysokiej rozdzielczości, aby zobrazować wewnętrzne fragmenty mechanizmu pokrytego skorupą i odczytać najsłabsze napisy, które kiedyś pokrywały zewnętrzną obudowę maszyny.
Był to poziom technologii, który archeolodzy zwykle datowali na XVI wiek; niezbyt dobrze przed pierwszym. Jego montaż pozostaje kolejną tajemnicą. Do dziś nie wiadomo, w jaki sposób starożytni Grecy dokonali tego wyczynu.
Znajomość tej technologii zaginęła w starożytności. Podobne prace technologiczne pojawiły się znacznie później w średniowiecznym świecie bizantyjskim i islamskim, ale prace o podobnej złożoności nie pojawiły się ponownie aż do rozwoju mechanicznych zegarów astronomicznych w Europie w XIV wieku. Wszystkie znane fragmenty mechanizmu z Antykithiry są obecnie przechowywane w Narodowym Muzeum Archeologicznym w Atenach (NAMA), wraz z szeregiem artystycznych rekonstrukcji i replik, aby pokazać, jak mógł wyglądać i działać.
W 1959 roku historyk nauki z Princeton, Derek J. de Solla Price, przedstawił najdokładniejszą jak dotąd analizę naukową tego urządzenia. Po dokładnym przestudiowaniu kół zębatych wywnioskował, że mechanizm ten służył do przewidywania pozycji planet i gwiazd na niebie w zależności od miesiąca kalendarzowego. Główny bieg przesuwałby się, aby reprezentować rok kalendarzowy, a z kolei przesuwałby wiele oddzielnych mniejszych kół zębatych, aby reprezentować ruchy planet, słońca i księżyca.



Antykithera. Antikitera. Antykitera. Mechanizm z Antykitery.


Mechanizm z Antykithiry:




The Antikythera Mechanism: a 2000 year old computer.
More than a hundred years ago, on 17 May 1902, Greek archeologist Valerios Stais was sifting through objects found in the wreck of a 2,000 year old vessel off the coast of Greek island Antikythera [Ἀντικύθηρα]. Among the wreck’s treasures - beautiful vases and pots, jewelry, a bronze statue of an ancient philosopher- was the most peculiar thing: a series of brass gears and dials mounted in a case the size of a mantel clock. Archeologists dubbed the mysterious instrument, the Antikythera Mechanism.
At first glance, the pieces of brass found near the wreck looked like something you might find in a junkyard or hanging on the wall of a maritime-themed dive bar. What remains of the mechanism is a set of rusted brass gears, sandwiched into a rotting wooden box.
The instrument is believed to have been designed and constructed by ancient Greek scientists and has been variously dated to about 87 BC, or between 150 and 100 BC, or to 205 BC, or to within a generation before the shipwreck, which has been dated to approximately 70–60 BC.
The device, housed in the remains of a 34 cm × 18 cm × 9 cm (13.4 in × 7.1 in × 3.5 in) wooden box, was found as one lump, later separated into three main fragments which are now divided into 82 separate fragments after conservation efforts. Four of these fragments contain gears, while inscriptions are found on many others. The largest gear is approximately 14 centimetres (5.5 in) in diameter and originally had 223 teeth.
It is a complex clockwork mechanism composed of at least 30 meshing bronze gears. A team led by Mike Edmunds and Tony Freeth at Cardiff University used modern computer X-ray tomography and high resolution surface scanning to image the inside fragments of the crust-encased mechanism and read the faintest inscriptions that once covered the outer casing of the machine.
This was a level of technology that archeologists would usually date to the 16th century; not well before the first. Its assembly remains another mystery. How the ancient Greeks accomplished this feat is unknown to this day.
The knowledge of this technology was lost at some point in antiquity. Similar technological works appeared much later in the medieval Byzantine and Islamic worlds, but works with similar complexity did not appear again until the development of mechanical astronomical clocks in Europe in the fourteenth century. All known fragments of the Antikythera mechanism are now kept at the National Archaeological Museum in Athens (NAMA), along with a number of artistic reconstructions and replicas, to demonstrate how it may have looked and worked.
In 1959, Princeton science historian Derek J. de Solla Price provided the most thorough scientific analysis of the contraption to date. After a careful study of the gears, he deduced that the mechanism was used to predict the position of the planets and stars in the sky depending on the calendar month. A main gear would move to represent the calendar year, and would, in turn, move many separate smaller gears to represent the motions of the planets, sun, and moon.