Przełom w leczeniu raka trzustki. Uniwersalna szczepionka, która niszczy komórki nowotworowe.


© Mongkolchon Akesin, CI Photos / Shutterstock


Rak trzustki zabija w ciszy i bezlitośnie — pięcioletnie przeżycie to zaledwie 13 proc. Nowe badania dają jednak nadzieję: eksperymentalna szczepionka wyeliminowała resztki choroby u większości pacjentów, zatrzymując rozwój jednego z najgroźniejszych nowotworów na świecie.

Nowa technologia ukierunkowana na KRAS
Eksperymentalna szczepionka o nazwie ELI-002 2P, skonstruowana z użyciem peptydów, "zachęca" układ odpornościowy do rozpoznawania i niszczenia komórek nowotworowych z mutacjami KRAS. Mutacje te występują w około jednej czwartej wszystkich nowotworów, w tym w 90 proc. przypadków raka trzustki i blisko 40 proc. nowotworów jelita grubego.

Uniwersalna szczepionka jest dostępna "od ręki", co odróżnia ją od spersonalizowanych szczepionek wymagających czasochłonnego sekwencjonowania guza.


W początkowej fazie badania, którego wyniki opublikowano w "Nature Medicine", zespół naukowców, w tym dr Zev Wainberg z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles, przetestował szczepionkę w grupie 25 osób — 20 z rakiem trzustki i pięć z rakiem jelita grubego. Każdy uczestnik miał już za sobą standardowe leczenie, takie jak chemioterapia czy operacja. Po tym badania krwi wykazały, że pozostała niewielka ilość komórek rakowych, określana jako mikroskopijna choroba resztkowa, która jest bardzo powszechna w przypadku raka trzustki i która może prowadzić do przerzutów.

— Mówimy o raku, który jest tak mikroskopijny, że nie możemy go zobaczyć na skanach — powiedział dr Scott Kopetz, profesor onkologii medycznej przewodu pokarmowego na University of Texas MD Anderson Cancer Center w Houston.

Chcesz dowiedzieć się, jakie są objawy raka trzustki? Z TEGO artykułu dowiesz się, które pojawiają się najczęściej i dlaczego łatwo je przeoczyć.

Szczepionka wywołała odpowiedź immunologiczną u 85 proc. uczestników, a w około dwóch trzecich przypadków odpowiedź ta była na tyle silna, aby zniszczyć pozostałe komórki rakowe. Co więcej, u blisko 70 proc. pacjentów szczepionka działała również na inne cele komórek rakowych, zwiększając skuteczność leczenia.

Kilka osób było "super-reagującymi" pacjentami, wytworzyli oni nienaturalnie silną odpowiedź immunologiczną na komórki. — Ci ludzie mieli najlepsze wyniki — powiedział Wainberg.

Długoterminowa skuteczność szczepionki na raka trzustki:

Peptydy lipofilowe, których użyto w szczepionce, zawierają innowacyjny "ogon", który ukierunkowuje je na węzły chłonne — kluczowe miejsca aktywacji komórek odpornościowych. Specjalistka z Dana-Farber Cancer Institute, dr Stephanie Dougan, wyjaśnia: — Peptydy z ogonem to przełom, ponieważ pobudzają silniejszą odpowiedź immunologiczną.

— Realistycznie rzecz biorąc, jeśli chcemy zabić każdą komórkę rakową i naprawdę wyleczyć ludzi, musimy zaangażować układ odpornościowy — mówi, dodając: — Po prostu byliśmy naprawdę kiepscy w uzyskiwaniu odpowiedzi immunologicznej w raku trzustki.

Trzy grupy krwi zwiększają ryzyko raka trzustki. Onkolog mówi, co to naprawdę oznacza
Uczestnicy badania otrzymali do sześciu dawek szczepionki przez okres sześciu miesięcy, a w niektórych przypadkach uzupełniono je kolejnymi dawkami przypominającymi. Średni czas przeżycia pacjentów z rakiem trzustki wyniósł 29 miesięcy, a bez nawrotów choroby — ponad 15 miesięcy. — To znacznie więcej niż w przypadku nowotworów resekcyjnych — mówi Wainberg.

Szczepionki przeciwnowotworowe — zmieniający się krajobraz leczenia
Szczepionki przeciwnowotworowe stanowią obecnie przełom w immunoterapii, ale droga do ich opracowania była pełna wyzwań. Komórki nowotworowe przypominają zdrowe, co utrudniało tworzenie bezpiecznych celów dla terapii. Dopiero postępy technologiczne, takie jak rozwój mRNA i usprawnione sekwencjonowanie genów, umożliwiły projekty, takie jak szczepionka ELI-002 2P.


Chociaż badanie fazy 1 miało charakter pilotażowy, uzyskane wyniki dodają nadziei na wprowadzenie uniwersalnych szczepionek na większą skalę. Obecnie trwają bardziej zaawansowane próby kliniczne fazy 2, które mają zweryfikować trwałość i skuteczność tej terapii. Dr Wainberg zauważa, że długoterminowe wyniki pacjentów wskazują na kluczową rolę odpowiedzi limfocytów T, aktywowanych przez szczepionkę.

Obiecujące wyniki w leczeniu mutacji KRAS mogą znacząco wpłynąć na przyszłość terapii onkologicznych. Jak zauważa dr Dougan: — Pomysł, że można celować w KRAS, jest naprawdę ekscytujący. Szczepionki tego typu mogą w przyszłości przyczynić się do tworzenia skuteczniejszych rozwiązań w walce z nowotworami.


http://www.e-manus.pl/