Tkanka łączna płynna jest szczególną tkanką ze względu na swoją konsystencję. Jej funkcje są bardzo różnorodne Funkcje krwi i limfy:

transportuje gazy oddechowe z powierzchni wymiany gazowej do komórek i z powrotem,
przenosi substancje odżywcze do komórek,
odbiera produkty przemiany materii, rozprowadza hormony,
bierze udział w termoregulacji "przenosząc ciepło" od narządów najcieplejszych (wątroba, pracujące mięśnie szkieletowe) do struktur najzimniejszych (powierzchnia ciała),
uczestniczy w reakcjach odpornościowych - tu znajduje się układ odpornościowy zapewnia homeostazę organizmu, czyli utrzymanie dynamicznej równowagi środowiska wewnętrznego.


Krew składa się z amorficznego osocza (ok. 55% objętości) i elementów morfotycznych, czyli krwinek (ok.45%).
Osocze jest lekko żółtawe, o pH = 7,4.
Skład chemiczny:
90% stanowi woda, 9% substancje organiczne (głównie białka: albuminy, globuliny, fibrynogen współodpowiedzialny za proces krzepnięcia krwi, a także glukoza, wolne kwasy tłuszczowe, hormony, mocznik ) oraz 1% substancji mineralnych (NaCl, Ca2+, K+ , Mg2+ i in.).


Krwinki dzielimy na trzy grupy:

krwinki czerwone (= erytrocyty), krwinki białe (= leukocyty) i płytki krwi (= trombocyty).

Wszystkie typy krwinek mają wspólne pochodzenie. Powstają w czerwonym szpiku kostnym ( u nasady kości długich, w kręgach kręgosłupa, w mostku, w kościach czaszki i miednicy) z jednego typu komórek macierzystych krwi.

Tam powstają erytrocyty, granulocyty, trombocyty, część limfocytów i monocytów.
Pozostałe limfocyty i monocyty powstają w narządach układu limfatycznego.

Erytrocyty.
Są to komórki dwuwklęsłe, o okrągłym kształcie, pozbawione jądra komórkowego (tylko u ssaków). U człowieka przeciętnie jest ok. 5 mln erytrocytów / mm3 krwi (u dorosłego mężczyzny 5,5 mln, u dorosłej kobiety 4,5 mln a u noworodka 7mln / mm3 krwi). Krwinki czerwone tracą jądro komórkowe w czasie rozwoju, są bezjądrzaste oraz pozbawione innych organeli komórkowych. Tak przystosowana komórka ma stosunkowo niski poziom własnego metabolizmu i dużo miejsca na hemoglobinę, która transportuje tlen. Jednak taka komórka nie posiada zdolności do podziałów i krótko żyje (100 - 120 dni), a więc ciągle muszą powstawać nowe pokolenia erytrocytów (ok. 2mln / sek.). Swój żywot kończą erytrocyty w układzie śródbłonkowo - siateczkowym śledziony i wątroby. Podstawową funkcją erytrocytów jest transport O2 i w mniejszym stopniu - CO2. Służy do tego barwnik oddechowy krwi - hemoglobina. Hemoglobina wiąże nietrwale O2 z Fe2+, ale żelazo nie ulega utlenieniu - jedna cząsteczka hemoglobiny jest w stanie przenieść 8 atomów tlenu - tworzy się oksyhemoglobina - Hb(O2)4.

Transport CO2 jest realizowany w ok. 20% przez hemoglobinę - tworzy się karbaminohemoglobina, a resztą transportowanego CO2 zajmuje się osocze. Erytrocyty transportują także witaminę C i adrenalinę.



Leukocyty, czyli białe krwinki, nie posiadają barwnika. Jest to bardzo różnorodna grupa komórek. W krwi dorosłego zdrowego człowieka ich liczba waha się od 5 do 8 tys.. / mm3 . W czasie choroby liczba ta zwiększa się lub spada, np. zapalenie wyrostka robaczkowego może być przyczyną wzrostu liczby leukocytów do 11 tys w mm3

leukocyty granulocyt obojętnochłonne (= neutrofile)
kwasochłonne (= eozynofile)
zasadochłonne (= bazofile)

agranulocyty
monocytylimfocyty

limfocyty T
limfocyty B

Granulocyty posiadają ziarnistości w cytoplazmie i stąd ich nazwa.

Klasyfikacja granulocytów została oparta na sposobie ich barwienia:

obojętnochłonne, czyli te, które zabarwiają się w barwnikach obojętnych; stanowią największą grupę leukocytów, posiadają zdolność do ruchu ameboidalnego i fagocytozy - dzięki tym właściwościom mogą przenikać przez ściany naczyń włosowatych do otaczających tkanek i tam walczyć z antygenami (= obcymi dla ustroju białkami) fagocytując "intruzów";

żyją bardzo krótko - od 2 do 4 dni, po tym czasie wychwytywane są przez układ śródbłonkowo - siateczkowy i tam rozkładane kwasochłonne występują w znacznie mniejszej liczbie niż granulocyty obojętnochłonne, posiadają zdolność do ruchu ameboidalnego i fagocytozy;

ich funkcja polega głównie na zwalczaniu pasożytów przewodu pokarmowego i wpływaniu na stany alergiczne; żyją ok. 24 godziny zasadochłonne stanowią najmniejszą grupę granulocytów, nie posiadają zdolności do ruchu ameboidalnego i fagocytozy;

ich funkcja polega na produkowaniu do krwi heparyny - substancji przeciw zakrzepowej.


Monocyty to duże krwinki o właściwościach żernych (stąd inna nazwa - makrofagi).
Posiadają zdolność do ruchu ameboidalnego, powstają w szpiku i bardzo krótko żyją (zaledwie kilka dni). Ich podstawowa funkcja to fagocytowanie komórek bakterii i zniszczonych komórek obumarłych lub uszkodzonych tkanek. Biorą także udział w obronie humoralnej organizmu, czyli w ciągu reakcji biochemicznych prowadzących do powstania przeciwciał i zwalczenia antygenu.

Limfocyty stanowią dość dużą grupę leukocytów. Mają minimalną zdolność do ruchu i fagocytozy.
Dzielimy je na dwie grupy:

limfocyty B, powstające w szpiku kostnym, krótko żyjące komórki; ich podstawowa funkcja to udział w obronie humoralnej - produkują przeciwciała, immunoglobuliny służące do zwalczania antygenów

limfocyty T powstają w czerwonym szpiku kostnym, potem przebywają w grasicy, gdzie "uczą się" rozpoznawać antygeny; biorą udział zarówno w obronie komórkowej (bezpośredniej walce z antygenami głównie na drodze fagocytowania intruza) jak i w obronie humoralnej - ich podstawową funkcją jest rozpoznawanie białek swoistych organizmu, a także odróżniania białek i innych substancji wielkocząsteczkowych obcych dla ustroju (antygenów).

Trombocyty to w zasadzie tylko fragmenty komórek zwanych megakariocytami. Ich liczba wynosi 200 - 400 tys./mm3 krwi.

Krwinki te biorą udział w procesie krzepnięcia krwi. Kiedy nastąpi uszkodzenie naczynia krwionośnego płytki rozpadają się i zlepiają, uwolniony zostaje enzym, który zapoczątkowuje wieloetapowy proces przekształcenia rozpuszczalnego fibrynogenu w nierozpuszczalną fibrynę. Tworzy się siatka, która spaja brzegi uszkodzonego naczynia, a w oka tej siatki wsuwają się trombocyty - tworzy się skrzep, bariera dla wypływającej z naczyń krwi i dla wnikających do krwi antygenów.