Nie doprowadź do nadmiaru wolnych rodników. Są przyczyną raka, alzheimera czy miażdżycy.
                                            Wolne rodniki powszechnie kojarzą się z czymś niepożądanym. Wielu ludzi się ich boi, nie wiedząc właściwie, czym są. Te atomy posiadające niesparowany elektron w fizjologicznej ilości nie są niebezpieczne, a nawet uznaje się je za konieczne do właściwego funkcjonowania organizmu. Niestety, kiedy jest ich za dużo i nie mogą zostać zneutralizowane, może dojść do dysfunkcji komórek, przyspieszenia procesów starzenia organizmu i rozwoju wielu chorób. Czym są wolne rodniki? Jak powstają? Jakie choroby powodują? Odpowiadamy.
Nagromadzenie wolnych rodników w organizmie łączone jest z wieloma chorobami. Jak się przed tym chronić?
    Wolne rodniki - czym są?
Wolne rodniki to nic innego jak atomy, które możesz pamiętać z lekcji chemii. Wyróżnia je to, że posiadają jeden lub więcej niesparowanych elektronów, przez co są wyjątkowo niestabilne. W organizmie elektron czasem "gubi się" w przemianach tlenu zachodzących w mitochondrium, czyli organellum odpowiedzialnym za przeprowadzanie procesów oddychania wewnątrzkomórkowego. W efekcie utraty elektronu tlen ulega destabilizacji i poszukuje brakującego elementu w bezpośrednim otoczeniu, kradnąc je innym atomom tlenu, ale także białku.
Ta ostatnia sytuacja jest niezwykle groźna. Jeśli wolne rodniki są nieustannie produkowane, a systemy obronne organizmu opierające się na antyoksydantach nie są wystarczające, może dojść do zniszczenia struktury białek, które są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania. Wśród negatywnych skutków zwiększenia liczby wolnych rodników wymienia się dysfunkcje komórek, a nawet ich śmierć, co skutkuje przyspieszeniem procesów starzenia i bywa przyczyną wielu chorób.
    Co zwiększa liczbę wolnych rodników?
Do zwiększonego wytwarzania wolnych rodników przyczyniają się:
stres, mała ilość snu, stosowanie używek, zwłaszcza nałogowe palenie papierosów i picie alkoholu, długotrwałe narażenie na promieniowanie UV lub zanieczyszczenia środowiska, przyjmowanie niektórych leków.

    Antyoksydanty a wolne rodniki:
Antyoksydanty neutralizują wolne rodniki, nie dopuszczając do wystąpienia stresu oksydacyjnego, dlatego często nazywa się je po prostu przeciwutleniaczami. Działają poprzez oddanie wolnym rodnikom swojego wolnego elektronu, w ten sposób chroniąc inne komórki przed szkodliwym działaniem oksydantów.
  W sytuacji zwiększenia liczby wolnych rodników ponad normę fizjologiczną i niewydolności procesów antyoksydacyjnych dochodzi do stresu oksydacyjnego, który negatywnie wpływa na zdrowie i bywa przyczyną chorób.
     Jakie choroby powodują wolne rodniki?
Nagromadzenie w organizmie wolnych rodników bywa przyczyną wielu schorzeń, w tym:
egzemy i łuszczycy, miażdżycy (uszkodzenie naczyń i utlenienie lipidów, którym sprzyja zwiększona liczba wolnych rodników, może prowadzić do powstawania blaszek miażdżycowych),nowotworów (np. piersi, płuca, narządów rozrodczych i układu kostnego, skóry),stanów zapalnych wielu narządów (np. trzustki, nerek, jelit), cukrzycy, zaćmy, chorób neurodegeneracyjnych (choroby Alzheimera, choroby Parkinsona, demencji).
 W diecie powinny znajdować się produkty będące dobrym źródłem antyoksydantów. Do takich produktów zalicza się brukselkę.
  Wolne rodniki a dieta:
Żeby nie dopuścić do zwiększenia się liczby wolnych rodników ponad normę, warto zadbać o spożywanie produktów zawierających znaczne ilości antyoksydantów. W tym celu warto wybrać się na targ po świeże owoce i warzywa bogate w beta-karoten i witaminy A, C i E. Źródłami naturalnych antyoksydantów są m.in. natka pietruszki, oleje roślinne, pieczywo pełnoziarniste, pomidory, grejpfruty, kasze, szpinak, brukselka, ryby i pestki dyni.

    Aronia to najlepsze źródło antyoksydantów. Sercowcy powinni jeść garściami

   Czy wolne rodniki są dobre?
  Mimo szeregu niepożądanych efektów wynikających z obecności wolnych rodników mają one również pozytywne znaczenie. Jeśli występują w fizjologicznym stężeniu, pomagają utrzymać zdrowie organizmu: wspierają walkę z patogenami, odpowiadają za procesy różnicowania się komórek w mediatory oraz regulatory procesów komórkowych i warunkują prawidłowy przebieg reakcji zapalnych w organizmie.
Dlaczego wolne rodniki tlenowe przyczyniają się do starzenia się organizmu?
  Nadmiar wolnych rodników negatywnie wpływa na produkcję kolagenu, co osłabia elastyczność skóry. Wolne rodniki są silnie powiązane z procesami starzenia, w tym również powstawaniem zmarszczek.
Jaka żywność zawiera najwięcej antyoksydantów?


  Dietetycy prześcigają się w podawaniu kolejnych roślin, które zawierają największą ilość antyoksydantów. Należy wiedzieć, że liczy się także moc danego czynnika.


Działanie przeciwutleniające ma witamina E, C i A, dlatego warto jeść produkty bogate w te składniki. Należą do nich na przykład orzechy włoskie i oleje tłoczone na zimno, a w przypadku witaminy C, jeżyny, aronie, papryka, kiszona kapusta, brokuły i wiele innych warzyw. Bardzo wartościowe są warzywa z ciemnozielonymi liśćmi oraz czarne i czerwone owoce.
Wartościowym antyoksydantem jest rosweratrol, który znajdziemy w skórce winogron, a także składnik żółtka o nazwie astaksantyna. Pomidory obfitują w likopen, natomiast najzdrowszym owocem pod względem zawartości antyoksydantów jest aronia.

    Aronia to polski superfood. Sercowcy powinni się zajadać


Owoce aronii hamują procesy starzenia oraz chronią przed nowotworami. Te właściwości zdrowotne zawdzięczają obecności ciemnych barwników - antocyjanów, silnych przeciwutleniaczy. W aronii występują one w niezwykle wysokim stężeniu. Działają przeciwzapalnie.
To dlatego sok z aronii jest także skuteczny, gdy jesteśmy przeziębieni - doskonale wzmacnia odporności, uszczelnia naczynia krwionośne i dostarcza witaminy C. Zapobiega też powstawaniu miażdżycy oraz zmniejsza ryzyko wystąpienia zawału serca. W sierpniu najlepiej jeść aronię na surowo i pić świeży sok, a zimą sięgnąć po sok pasteryzowany i suszone owoce do parzenia herbaty.
Antyoksydanty jako dodatki do żywności:
  Utlenianie to także proces, który przyśpiesza psucie się żywności, dlatego producenci dodają do niej syntetyczne antyoksydanty, oznaczone literą E, podobnie jak inne dodatki.
Znacznie bezpieczniejsze jest jednak przyjmowanie antyoksydantów w formie naturalnej. Jeśli w naszej diecie jest mało owoców i warzyw, starajmy się uzupełnić ten niedobór za pomocą suplementów diety zawierających te składniki.