Naukowcy wsadzili kiedyś do klatki pięć małp. Ustawili drabinę i umieścili na niej kilka dojrzałych bananów.
Zgodnie z oczekiwaniami małpy zaczęły wspinać się po szczeblach, aby zjeść banany.
Oczywiście, że to była pułapka.
Za każdym razem, gdy jedna z małp próbowała wspiąć się po schodach, naukowcy polewali pozostałe małpy lodowatą wodą. Jakiś czas później, za każdym razem, gdy jedna z małp próbowała się wspiąć, pozostałe zaczynały ją odciągać od schodów i bić.
Wkrótce małpy całkowicie przestały próbować zdobyć banany.
Ale to nie koniec historii.
Naukowcy zastąpili jedną z małp. Nowa małpa naturalnie postanowiła spróbować wejść po schodach. Inne małpy złapały ją i biły; nie potrzebowała wody z lodem.
Naukowcy jedna po drugiej wymieniali wszystkie małpy na nowe. Pod koniec eksperymentu w klatce znajdowało się pięć nowych małp, które nigdy nie były narażone na deszcz lodowy.
A jednak za każdym razem, gdy nowa małpa szła w stronę schodów, była łapana i bita.
Gdybyśmy mogli zapytać każdej z nich, dlaczego to zrobiły, co by powiedziały?
Odpowiedzi same nasuwają się:
„Tutaj po prostu tak wszystko działa”.
„No cóż, wszyscy inni to robią!”
„Kim jesteś, żeby zadawać mi pytania?!”
Ale być może jedna małpa będzie trochę inna od pozostałych.
„Hmm... To dobre pytanie. Nie wiem."
Którą z tych małp jesteś?
-Rób to, na co masz ochotę i pokonaj swój strach.
Po drugiej stronie jest wolność!