Nadmi

• Kraj:Polska
• : Język.:deutsch
• : Utworzony.: 06-10-15
• : Ostatnie Logowanie.: 31-01-26

×

: Kontakt.

: Imię.

: E-mail.

: Wiadomość.

Proszę zamienić znaczniki %d na własne liczby

: Dodaj.

Wiadomość nie może być pusta!

Wiadomość zostanie przetłumaczona po wysłaniu (jeżeli środki są wystarczające)

: Captcha. Kod Ochronny.

Załączniki:

: Wybierz: : Edycja. : Usuń.

: Wybierz: : Edycja. : Usuń.

: Wybierz: : Edycja. : Usuń.

: Wybierz: : Edycja. : Usuń.

: Wybierz: : Edycja. : Usuń.

Ilość dopuszczalnych plików: 5

JPEG, JPG, PNG, GIF, DOC, PDF, ZIP, RAR, TAR, HTML, SWF, TXT, XLS, DOCX, XLSX : lub : ODT : tylko formaty:.

: Maksymalny rozmiar pliku. 3MB.

: Wyślij Wiadomość.

Bitwa pod Nikopolis. Klęska wyprawy krzyżowej winą Francuzów?

: Opis.: Bitwa pod Nikopolis. Klęska wyprawy krzyżowej winą Francuzów? Bitwa pod Nikopolis, miniatura turecka Źródło: Wikimedia Commons Bitwa pod Nikopolis była niemal ostatnim akcentem wypraw krzyżowych. Pół wieku później miała jeszcze miejsce krucjata, która zakończyła się porażką w bitwie pod Warną (1444). Był to kres marzeń o ogólnoeuropejskich wyprawach przeciwko Osmanom. Bitwa pod Nikopolis miała miejsce 25 września 1396 roku. Zakończyła się kompletną porażką sił chrześcijańskich. Był to efekt zlekceważenia Osmanów i samowolki zachodniego rycerstwa. Przygotowania Idea krucjat narodziła się pod koniec XI wieku. Głównym celem wypraw krzyżowych było wówczas wyzwolenie Ziemi Świętej z rąk innowierców, czyli muzułmanów. Z czasem wpływy islamu zaczęły rozszerzać się coraz bardziej, a państwo tureckie (najpierw Seldżukowie, a później Osmanowie) zagrażać zaczęło krajom europejskim. Krucjaty utraciły tym samym są pierwotną ideę wyrwania świętych miejsc z rąk muzułmanów (choć takie plany nadal kołatały się w głowach niektórych średniowiecznych romantyków). Z konieczności obrony własnych państw krucjaty stały się w końcu czymś w rodzaju koalicji antytureckich. W roku 1389 Osmanowie zwyciężyli w bitwie na Kosowym Polu i podporządkowali sobie całą Bułgarię. Stanowiło to ogromne zagrożenie dla Węgier, z którymi Osmanowie teraz graniczyli. Król węgierski Zygmunt Luksemburski postanowił więc zaatakować wyprzedzająco Osmanów. W tym celu potrzebna była ogólnoeuropejska krucjata i sojusz z innymi państwami chrześcijańskimi. Bitwa pod Nikopolis 1396 / Źródło: Wikimedia Commons Informacje o planowanej wyprawie dotarła we wszystkie zakątki Europy. Na Węgry ruszyło rycerstwo z Francji, Burgundii, Anglii, Hiszpanii, Czech, Polski, Nawarry i państw niemieckich oraz włoskich, a także oddziały z Hospodarstwa Mołdawskiego. Nie jest znana dokładna liczebność armii, jaką Zygmunt zgromadził w Budzie, ale szacuje się, że było to około 10-15 tysięcy ludzi. Szczególnie pewni siebie byli rycerze francuscy, którzy szli na Węgry z wielkim, choć niedoprecyzowanym planem, wyzwolenia Grobu Pańskiego w Palestynie. Planowano wypędzić Turków z Bałkanów, a następnie ruszyć na pomoc Konstantynopolowi, skąd przez Turcję i Syrię chciano wkroczyć do Palestyny i uwolnić Ziemię Świętą. Plany te pozostawały oczywiście w sferze „pobożnych życzeń”. Dużym sukcesem byłoby już bowiem odepchnięcie Osmanów od granic węgierskich. Dotarcie do Palestyny w tamtych warunkach było tak naprawdę nierealne. Rycerstwo z Europy Zachodniej w głębokiej pogardzie miało jednak Turków i ostrzeżenia Hospodara Mołdawskiego, że Osmanowie dysponują ogromnym i dobrze wyszkolonym wojskiem. Lekceważące podejście do przeciwnika miało później katastrofalne konsekwencje. Pod Nikopolis Na wieść o szykującej się wojnie, sułtan Bajazyd I ruszył spod obleganego przez siebie Konstantynopola prowadząc ponad 15 tysięcy wojska, w tym doborowe jednostki janczarów (piechotę) i sipahów (jazdę). Wojska tureckie poruszały się powoli, tymczasem armia chrześcijan niecierpliwiła się. Zygmunt Luksemburski był zdania, że należy poczekać na wroga i lepiej, jeśli to Bajazyd przebędzie długą drogę. Rycerstwo francuskie pomysł odrzuciło – postanowiono iść Osmanom naprzeciw, poruszając się wzdłuż Dunaju. Tak się stało i krucjata wyruszyła w drogę. Krzyżowcom udało się zdobyć kilka tureckich miast. 12 września 1396 roku armia chrześcijan dotarła pod Nikopolis. Rozpoczęło się oblężenie, choć nikt nie był na to przygotowany. Wojska nie miały ze sobą żadnych machin oblężniczych, więc wymyślono, że żołnierze sami zbudują drabiny, po których będą wspinać się na mury. Hospodar mołdawski ostrzegał, że jest to marnowanie czasu i skoro armia dotarła aż do Nikopolis, powinna ruszyć dalej i z zaskoczenia uderzyć na armię Bajazyda. Nikt go jednak nie słuchał. Egzekucja więźniów po bitwie pod Nikopolis, w odwecie za zabicie jeńców osmańskich przez krzyżowców / Źródło: Wikimedia Commons Przez kolejne dwa tygodnie oblężenie Nikopolis przypominało raczej spotkanie towarzyskie rycerstwa z całej Europy. Wyprawiano suto zakrapiane uczty, bawiono się. Większość wojska przestała wierzyć, że Bajazyd w ogóle pod Nikopolis przybędzie. Zlekceważono nawet konieczność wystawienia straży. Wojska osmańskie pojawiły się pod Nikopolis 25 września 1396 roku. W obozie chrześcijan wybuchła panika, lecz bitwa była nieunikniona. Pierwsi do walki rzucili się Francuzi, pędząc na oślep i zupełnie nie słuchając Zygmunta Luksemburskiego, który nakazał im czekać, gdyż chciał wysłać do walki, w pierwszej kolejności, lekką piechotę. Francuzi nie będą się przecież chować za zgrają źle uzbrojonych chłopów – orzekli i ruszyli do walki. Ich pewność siebie trwała krótko. Po pierwszych sukcesach piechota turecka, przy dźwiękach bębnów, trąb i okrzyków „Allahu akbar”, zaczęła spychać francuską jazdę, wielu rycerzy utraciło konie. Wtedy Bajazyd rzucił do walki swoją konnicę, która kompletnie rozbiła Francuzów. Zygmunt Luksemburski nie miał szans iść im na pomoc. Formował wtedy szyki wojska, które przynajmniej słuchało jego rozkazów. Jednak starania króla nie zdały się na wiele. Wojska osmańskie były lepiej zorganizowane i szybko pokonały nacierających chrześcijan. Sam Zygmunt Luksemburski cudem uniknął śmierci. Straty obydwu stron nie są dokładnie znane. Wśród chrześcijan śmierć poniosło około 3 tysięcy ludzi, a kilka tysięcy dostało się do niewoli. Po stronie tureckiej zginęła podobna ilość osób. Bitwa pod Nikopolis unaoczniła słabość idei krucjat i pogrzebała te pomysły na kolejne lata. Osmanowie umocnili się na Bałkanach, stanowiąc coraz większe zagrożenie dla Europy, w tym dla Królestwa Polskiego. Fryderyk Barbarossa zwany Rudobrodym, odkąd zasiadł na tronie chciał prowadzić samodzielną i niezależną wobec Rzymu politykę

: Data Publikacji.: 22-01-26

Fryderyk Barbarossa zwany Rudobrodym, odkąd zasiadł na tronie chciał prowadzić samodzielną i niezależną wobec Rzymu politykę

: Opis.: Fryderyk Barbarossa urodził się około 1122 roku. Był synem księcia Szwabii Fryderyka II i księżniczki Judyty, córki księcia Bawarii Henryka IX Czarnego z rodu Welfów. Po śmierci ojca, w 1152 roku został księciem Szwabii i królem Niemiec. Cesarzem rzymskim Fryderyk został koronowany w 1155 roku jako następca swego wuja, Konrada III. Walka z papieżem Fryderyk Barbarossa zwany Rudobrodym, odkąd zasiadł na tronie chciał prowadzić samodzielną i niezależną wobec Rzymu politykę. Tuż po koronacji cesarskiej, Fryderyk dał do zrozumienia papieżowi, że nie uzna wyższości Stolicy Apostolskiej nad swoim władztwem. Barbarossa miał ambicje, aby zdominować pod panowaniem Niemiec cały kontynent europejski, na co oczywiście inni władcy nie zamierzali pozwolić. W tym czasie na wschodzie w siłę rosło Cesarstwo Bizantyńskie pod panowaniem Manuela I Komnena. Wpływy Bizancjum sięgały Półwyspu Apenińskiego i sporej części basenu Morza Śródziemnego. Fryderyk Barbarossa (w środku) ze swoimi synami: Henrykiem i Fryderykiem © Wikimedia Commons Fryderyk próbował rozgrywać swoich przeciwników przeciwko sobie. Liczył na skłócenie papiestwa, Bizancjum i Królestwa Sycylii. Ostatecznym celem było zdobycie Rzymu i wpływu na obsadzanie wszystkich stanowisk kościelnych w Cesarstwie. W 1158 roku wojska Fryderyka Barbarossy ruszyły na Półwysep Apeniński. Włochy miały zostać podporządkowane cesarskiej administracji. Fryderyk szczerze wierzył, że to co robi to przywracanie dawnej chwały Cesarstwa Rzymskiego. Włoskie miasta były jednak zdania, że jest to bezprawne ograniczanie ich praw i wolności. W 1160 roku, wbrew woli Fryderyka, papieżem został Aleksander III. Miał on poparcie zarówno Królestwa Sycylii, jak wielu kardynałów z różnych części Cesarstwa. Aleksander nie zamierzał podporządkować się Fryderykowi i sprzeciwiał się jego działaniom w Italii. Jeszcze w tym samym roku Barbarossa został obłożony ekskomuniką. Bitwa pod Ikonium 1190 © Wikimedia Commons Decyzję papieża poparła nie tylko Sycylia, ale także Cesarstwo Bizantyńskie, Francja, Anglia i Węgry. Barbarossa pozostał osamotniony. Jego imperialne marzenia – zdawało się – legły w gruzach. Przywrócenie Imperium Rzymskiego nie było już możliwe. Barbarossa próbował jeszcze przekonać do swoich planów króla Francji Ludwika VII i skłonić go, aby uprosił u papieża zdjęcie klątwy, ale bez rezultatu. Wówczas cesarz zaczął szukać porozumienia z królem Anglii Henrykiem II, który był skłócony z francuskim królem, Ludwikiem VII, ale i ten sojusz nie doszedł do skutku. Fryderyk, zmuszony przedłużającym się konfliktem, uznał w końcu papieża Aleksandra III za prawowitą głowę Kościoła w roku 1177. Przed kościołem Świętego Marka w Wenecji doszło do spotkania cesarza i papieża, w czasie którego Barbarossa otrzymał od Aleksandra III „pocałunek pokoju”. Trzecia krucjata Fryderyk Barbarossa, chcąc udowodnić, że jego pozycja w Europie jest mimo wszystko wiodąca, zaczął planować kolejną wyprawę krzyżową do Ziemi Świętej. Zrobił to odpowiadając na wezwanie władców państw krzyżowców istniejących jeszcze na Bliskim Wschodzie. 27 marca 1188 roku na sejmie w Moguncji Fryderyk złożył przyrzeczenie, iż poprowadzi krucjatę, ogłaszając zarazem „powszechną wyprawę przeciw poganom”. Ponieważ kilkanaście lat wcześniej Fryderyk podpisał porozumienie z sułtanem Saladynem, w maju 1188 roku wysłał poselstwo, które miało poinformować sułtana, iż sojusz zostaje zerwany. 15 kwietnia 1189 roku trzecia krucjata wyruszyła w drogę. Według ówczesnych źródeł cesarz zgromadził armię liczącą 100 tysięcy ludzi. Wydaje się jednak, że liczba ta jest mocno przesadzona. Gustave Doré , © Wikimedia Commons Krzyżowcy przeszli przez Węgry, Serbię i Bułgarię, zanim wkroczyli na terytorium bizantyńskie. Sprawy komplikował tajny sojusz między cesarzem Bizancjum Izaakiem II Angelosem a Saladynem, o którym Barbarossa był ostrzegany, ale którym się nie przejął. Bizantyńczycy bowiem, jak podczas każdej krucjaty, nie byli zachwyceni wielotysięczną armią przemierzającą ich ziemie. Taka siła stanowiła oczywiście wielkie zagrożenie – nigdy nie było można być pewnym, czy głodni żołnierze nie zaczną atakować i plądrować bizantyńskich miast. W 1190 roku armia krzyżowców weszła do Azji Mniejszej i pokonała Turków w bitwie pod Ikonium. Saladyn zaczął się wycofywać. Wówczas jednak, kiedy wydawało się, że Barbarossa jest na prostej drodze do zwycięstwa, doszło do niespodziewanego wypadku. 10 czerwca 1190 roku Fryderyk Barbarossa utonął w czasie przeprawy przez rzekę Salef (dziś Göksu). Do dziś historycy zastanawiają się, czy jego śmierć była tylko nieszczęśliwym wypadkiem. Średniowieczne kroniki wskazywały, że Barbarossa utonął porwany przez silny prąd, kiedy próbował przepłynąć rzekę wpław. Inna relacja mówiła o tym, że cesarz został celowo zrzucony z konia i utonął, „wciągnięty” pod wodę z powodu ciężkiej zbroi. Nieprzychylny Fryderykowi kronikarz Ibn al-Athir pisał zaś, że „król zszedł do rzeki, aby się umyć i utonął w miejscu, gdzie woda nie sięgała mu nawet do pasa. W ten sposób Bóg uratował nas od zła takiego człowieka”. Śmierć Fryderyka Barbarossy spowodowała, że kilka tysięcy żołnierzy niemieckich opuściło wojska krzyżackie i wróciło do domów. Tylko około 5 tysięcy żołnierzy dotarło do Akki. Wyprawę kontynuował syn Fryderyka Barbarossy, Fryderyk V. Fryderyk Barbarossa został pochowany w kościele Świętego Piotra w Antiochii. Bitwa pod Nikopolis. Klęska wyprawy krzyżowej winą Francuzów?

: Data Publikacji.: 22-01-26

ABAASY, abassy - u Jakutów, na Syberii są to złe duchy.

: Opis.: ABAASY, abassy - u Jakutów, na Syberii są to złe duchy.  Powodują choroby, żywią się duszami (kut) ludzi i zwierząt.  Dzielą się na 33 rody. Abaasy Górnego Świata są duchami szamańskimi, występującymi w postaci olbrzymów, często także czarnych kruków. Abaasy Dolnego Świata mają postać potworów, jednonogich, jednorękich i jednookich istot o żelaznych szponach i dziobach, szkodzących ludziom.  Żywią się surowym pokarmem, robactwem, jaszczurkami i wrzodami i śluzem. One zsyłały zły wiatr, który wywiewał dusze z ciał. Abaasy-kobiety są brzydkie i lubieżne.  Z nimi zmagali się jakuccy szamani i herosi. Abaasy Środkowego Świata to drobne duchy chorób, błędne ogniki, wichry. Abaasy Dolnego Świata to Arsan Duołaj, Górnego zaś Ułuu Tojon. The Abaasy (Abaahy or Abasy or Abassy) (Sakha: абаасы/абааһы, cognate of the Turkic word albastı) are northeaster Russian demons in the mythology of the Sakha (also known as the Yakuts). Yakut Shamanism divides the universe into upper and lower layers, with the earth being "a kind of indeterminate space or matter" in between. The abaasy occupy the lower level, referred to as the underworld or "kingdom of darkness." In their native language of Sakha, abaasi means "black" and it is under the domain of the demon Ulu Tojon ("Powerful Lord") who rules all nine clans of abassy. Heliophobic Devil of destruction and disease, they are only seen at night. These beings are basically humanoid shaped but have only one eye and leg. Considered to be evil creatures, they prey on the souls of both animals and humans. Abassy are also known to cause madness and induce sexual manifestations in those who are about to receive their shamanistic powers. Their sacred animal is the raven. Description The abbasy are described as "one-eyed, one-armed, one-legged" monsters mounted on "two-headed, eight-legged, two-tailed dragons as steeds." In olonkho they are ugly and horrible man-eating beings. Their chief Alyp Khara Aat Mogoidoon is three-headed, six-armed and six-legged giant with body made of iron. Cultural Significance The concept of the abaasy is so ingrained into Sakha thought that the verb абааһы көр- (to see abaasy) is the everyday term for "to hate" or "to dislike".

: Data Publikacji.: 21-01-26

Tłuszcze trans sprzyjają wielu poważnym chorobom

: Opis.: Tłuszcze trans sprzyjają wielu poważnym chorobom © Getty Images Choć lekarze ostrzegają przed tłuszczami trans, na polskich stołach nadal jest ich cała masa. W lecie, kiedy królują imprezy przy grillu i street food, szczególnie warto zwrócić uwagę na to, co jemy. Zakazane tłuszcze Tłuszcze trans są od dawna na cenzurowanym, a niektóre kraje zdecydowały się na ich wycofanie. Pionierem była Dania, która zrobiła to już ponad 20 lat temu. Przypomnijmy, że dowodem na spektakularne efekty tej decyzji były badania przeprowadzone przez naukowców z Uniwersytetu w Kopenhadze, Duńskiego Uniwersytetu Technicznego oraz brytyjskiego Uniwersytetu w Liverpoolu. Wynika z nich, że wprowadzony zakaz w ciągu 16 lat uratował w życie ponad tysiącu osobom chorym na serce. Zanotowano aż 1191 mniej zgonów z powodu chorób układu krążenia (ok. 11 proc. ogólnego spadku śmiertelności). Tymczasem badań naukowych, które potwierdzają, że dieta bogata w tłuszcze trans jest bardzo szkodliwa dla zdrowia, cały czas przybywa. Może się ona przyczyniać do wielu poważnych problemów, w tym m.in.: chorób serca, choroby Alzheimera, cukrzycy typu 2, zaburzeń płodności, nowotworów (dotyczy to m.in. raka jelita grubego). Tłuszcze trans można znaleźć też w chipsach Nic więc dziwnego, że lekarze i dietetycy konsekwentnie apelują o ich maksymalne ograniczenie. Jednym z najnowszych doniesień, które dają do myślenia, są wyniki badań opublikowanych w maju tego roku na łamach "European Journal of Clinical Nutrition".  Wskazują one, że spożywanie ponad 7 gramów margaryny dziennie wiązało się z 29 proc. wyższym ryzykiem chorób serca i 41 proc. większym ryzykiem rozwoju cukrzycy typu 2. Według rekomendacji Światowej Organizacji Zdrowia, tłuszcze trans nie powinny przekraczać 1 proc. dziennej wartości energetycznej z diety. Wszechobecne i rakotwórcze Tymczasem tłuszcze trans są wszechobecne, a Polacy sięgają po nie nagminne. Można je znaleźć m.in. w margarynie, chipsach, tłuszczach smażalniczych, a także produktach cukierniczych jak ciastka, czy wyroby czekoladowe). - Do takich wypieków są bardzo często używane tłuszcze, z których mogą powstawać tzw. kwasy tłuszczowe typu trans, jak margaryna czy olej palmowy, które mają działanie aterogenne (przyspieszają rozwój zmian miażdżycowych w tętnicach - red.) i rakotwórcze - podkreślał w rozmowie z WP abcZdrowie dietetyk Kamil Paprotny. - Niestety wiele osób wybiera je też do domowych wypieków. Tymczasem z powodzeniem do wypieków można używać np. oleju rzepakowego czy nawet masła, które jest lepszym wyborem niż twarda margaryna. Źródła: "Associations of common fats and oils with cardiometabolic health outcomes in the Framingham Offspring cohort", European Journal of Clinical Nutrition, 2025 WHO WP abcZdrowie WHO Szczegółowe przykłady produktów zawierających tłuszcze trans: Margaryny twarde (do pieczenia): Margaryny do pieczenia, w których użyto utwardzonych olejów roślinnych. Wyroby cukiernicze: Ciastka, herbatniki, wafelki, batoniki, krakersy, czekolada nadziewana, pączki. Żywność typu fast food: Frytki, hamburgery, kebab, pizza. Dania instant: Zupy w proszku, makarony instant. Sery topione: Sery topione, homogenizowane. Inne: Majonez, wyroby czekoladowe. Naturalne źródła: Mleko, śmietana, tłuste sery, masło i mięso pochodzące od zwierząt przeżuwających. Dlaczego unikać tłuszczów trans? Tłuszcze trans zwiększają poziom "złego" cholesterolu (LDL), obniżają poziom "dobrego" cholesterolu (HDL), zwiększają ryzyko chorób układu krążenia, a także mogą negatywnie wpływać na układ odpornościowy. Jak ograniczyć spożycie tłuszczów trans? Czytaj etykiety produktów spożywczych i unikać tych, które zawierają "utwardzone oleje roślinne" lub "tłuszcze trans". Ograniczać spożycie przetworzonych produktów spożywczych. Ograniczyć spożycie żywności typu fast food. Zastąpić margaryny twarde olejami roślinnymi i masłem. Wybierać świeże, naturalne produkty spożywcze.

: Data Publikacji.: 18-01-26